Wetenschappers van CERN hebben mogelijk een bijzondere ontdekking gedaan, namelijk dat deeltjes sneller reizen dan het licht. De wetenschappelijke gemeenschap twijfelt. Klopt de relativiteitstheorie van Albert Einstein niet of gaat het om een systeemfout?

De fysici gebruiken de OPERA-detector om die deeltjes op te sporen. Deeltjes worden versneld in de bekende deeltjesversneller van CERN en racen vervolgens naar OPERA die neutrino’s detecteert. Uit de GPS-gegevens van de OPERA-deeltjesversneller blijkt dat de gemiddelde neutrino een afstand van 730 kilometer aflegt in 2,43 milliseconden. Dat is ongeveer zestig nanoseconden sneller dan verwacht als de deeltjes met de snelheid van het licht reisden.

RELATIVITEITSTHEORIE
De speciale relativiteitstheorie is in 1905 opgesteld door Albert Einstein. Volgens deze theorie kan geen enkel deeltje in een vacuüm sneller reizen dan het licht. Om specifieker te zijn: 299.792 kilometer per seconde.
Als deeltjes wél sneller kunnen reizen dan het licht, dan is het theoretisch mogelijk om terug in de tijd te gaan.

“Het is een simpele berekening”, concludeert fysicus Antonio Ereditato van de universiteit van Bern. “We meten de afstand en de tijd. De twee uitkomsten delen we, waarna we de snelheid te weten komen. Net zoals we dat ooit leerden op de middelbare school.” Volgens Ereditato is er sprake van een onzekerheidsmarge van ongeveer tien nanoseconden.

Betekent dit dat de relativiteitstheorie van Albert Einstein niet klopt? “Dat zou ik nooit durven zeggen”, geeft Ereditato toe. “Maar ik kan de resultaten ook niet negeren. We moeten hier iets over zeggen, anders is het niet eerlijk.” De resultaten worden vandaag gepresenteerd tijdens een congres bij CERN.

Onzekerheidsmarge
Er zijn wetenschappers die denken dat het hier gaat om een systeemfout, zoals neutrinofysicus Chang Kee Jung van de Stony Brook universiteit. “Ik durf mijn huis daar wel op in te zetten.” Jung twijfelt aan de onzekerheidsmarge van tien nanoseconden en vermoedt dat deze marge groter is.

Onderzoek
Er is meer onderzoek nodig om te meten of de gemiddelde snelheid van de Zwitserse neutrino’s klopt of dat er sprake is van een systeemfout of een te krappe marge. Gelukkig kan het onderzoek uitgevoerd worden op meerdere plaatsen, zoals in Chicago (Tevatron, Fermilab) en in Japan.