De cyberoorlog is begonnen en ook uw computer doet mee

cyberwar

Een soort digitaal Pearl Harbor dat een land helemaal ‘plat’ legt. Geen smartphone, geen internet, geen eten! Totale paniek door wat digitaal geknoei aan onze computersystemen. En óf dat we afhankelijk zijn.

U komt thuis, heeft hard gewerkt en barst van de honger. Gelukkig ligt er al een karbonaadje klaar in de koelkast. U trekt de koelkast open, maar het lichtje is kapot. Wat raar. Nou ja, daar kijkt u straks wel even naar. Voor de aardappels zet u alvast wat water op. Maar na een zielig straaltje water en daarna wat gesputter uit de kraan, lijkt het water op te zijn. Wat is hier aan de hand, begint u wat ongeduldig te denken. Maar goed, met het water dat wel nog uit de kraan droop, stonden de aardappels net onder water. Op het fornuis ermee. Nu breekt uw klomp. Uw mooie elektrische kookplaat met vijf pitten heeft het blijkbaar ook begeven. Waarom net nu?! U wilt gewoon eten, is dat teveel gevraagd? Dan maar eens bellen hoe dat zit. U pakt uw telefoon en deze is helemaal leeg. Wanneer u hem op wilt laden blijkt er helemaal geen stroom te zijn. Bonk, bonk, bonk. Iemand klopt hard op uw voordeur. Daar staat uw buurvrouw, volkomen in paniek. Ze had nog een zakradio op zolder liggen en hoorde net wat er aan de hand was.

Cyberoorlog
De cyberoorlog is uitgebroken. Een virus heeft alles wat digitaal werkt uitgeschakeld. We worden al ‘gek’ wanneer onze smartphone het begeeft, laat staan wanneer we niets digitaals meer kunnen gebruiken. In plaats van tv-kijken ouderwets aan tafel spelletjes spelen na het eten. Dat klinkt wel gezellig. Maar de voedselbronnen zijn ook uitgeschakeld. Zelfs het melken van koeien gebeurt tegenwoordig met digitale apparatuur. En probeer maar eens een vuurtje te stoken om vervolgens zonder olie of boter op te bakken. Paniek slaat toe en mensen zullen strijden om de eerste levensbehoeften. Niemand is meer veilig, want ons overlevingsinstinct neemt het over en de ontwikkelde samenleving ligt in puin. Geen bewakingscamera’s, geen geld (althans niet met waarde) en geen vervoer sneller dan de fiets. Wat kunt u nog doen? Werken? Heeft dat nog zin dan?

Wat is een cyberoorlog?
“Een echte cyberoorlog is een oorlog waarin twee staten elkaar te lijf gaan met digitale wapens die het functioneren van computersystemen en -netwerken in de war schoppen, ontregelen of fysiek vernietigen.”

Geen sciencefiction
Een cyberoorlog dus. Maar dat kan ons toch niet overkomen? Dat gebeurt toch alleen in sciencefiction films? Toch is het mogelijk. Dat stelt Albert Benschop in zijn boek ‘Cyberoorlog’. Amerika, wellicht het machtigste land van de wereld zou zelfs niet bestendigd zijn tegen een goed geconcentreerde en gecoördineerde allesvernietigende verrassingsaanval waar enkel digitale middelen voor nodig zijn. En digitale virussen en wormen zouden ook hier de infrastructuur totaal platleggen. Albert Benschop legt met zijn boek uit wat er allemaal kan gebeuren en maakt ook duidelijk waarom wij zo kwetsbaar zijn. Hoe kan alles gehackt worden? Wie zou zoiets doen? Zijn we al in oorlog of kunnen we een cyberramp nog voorkomen?

Hoe alles gehackt kan worden
Het technologische niveau van onze computers en mobiele apparatuur heeft één groot nadeel: De risico’s nemen toe naarmate een apparaat complexer wordt. “Kwaadaardige software haakt altijd in op kwetsbaarheden van de soft- en hardware,” zegt Benschop. Zo kan een computer stuk gemaakt worden door op afstand met de koeling te knoeien. Wanneer een apparaat ingewikkelder wordt, krijgt het apparaat meer coderegels. Dit betekent ook dat het aantal fouten en dus zwaktes in de software kan vermeerderen. “Een apparaat met meerdere functies zou je op alle punten moeten beveiligen. Maar de aanvaller hoeft maar één zwakte te vinden.” Zo hebben de meeste smartphones tegenwoordig geen enkele bescherming volgens Benschop.

Foto: Miria Grunick

Foto: Miria Grunick

Onze telefoon
Benschop vertelt over een apparaatje dat hij via internet heeft kunnen kopen. Wanneer hij dit op zijn telefoon zet, fungeert het als zendpaal in zijn omgeving. Een mobieltje kan hij hiermee volledig overnemen door bijvoorbeeld het geluid aan te zetten en af te luisteren, de camera in te schakelen en de eigenaar te bespieden en wanneer de eigenaar mobiel internetbankiert krijgt hij toegang tot zijn/haar bankrekening. “En we lopen allemaal met zo’n hoogstpersoonlijk apparaat rond.” Naast telefoons is eigenlijk alles met een ip-nummer kraakbaar zoals auto’s, koelkasten, inwendige insulinepompen en pacemakers. “Nieuwe mogelijkheden zijn ook nieuwe risico’s,” zegt Benschop.

Cybermillitairen
“De mensen die zorgen voor cyberdefensies en aanvallende cyberwapens.”

Wie zoiets zou doen
Het is relatief makkelijk om te achterhalen wat een virus doet. Achterhalen wie er achter zit is een ander verhaal. “Vaak wordt geroepen dat het uit China komt, maar als het uit China komt betekent dit nog niet dat er ook Chinezen achter zitten.” Een virus wordt de hele wereld over gestuurd. Van computer tot computer zodat moeilijk te traceren is waar het nu eigenlijk vandaan komt. Heel anders dan een tastbaar leger dat de grens overkomt met een aantal tanks. “Je moet dus eerst nog zien uit te vinden uit welke richting een dergelijke aanval komt.”

Wet van Murphy
Mensen met een kwaadaardige wil die een beetje geschoold zijn, kunnen een land helemaal stuk maken. Bedenk maar eens wat er alleen al gebeurt wanneer de financiële beurs wordt getroffen door een computervirus. Zijn er mensen die dat willen en ook kunnen? Daar zouden we volgens Benschop vanuit moeten gaan. Hij haalt de wet van Murphy aan: “Alles wat verkeerd kan gaan, gaat op den duur een keer verkeerd.” Cybercriminaliteit neemt toe en landen zijn bezig met het opbouwen van een cyberleger. Volgens de laatste telling van McAfee (een bedrijf dat computer- en netwerkbeveiliging maakt) zijn er 100 miljoen kwaadaardige virussen in de omloop en dat aantal neemt alleen maar toe. “Dat geeft aan hoeveel energie er gestopt wordt in het maken van kwaadaardige virussen,” zegt Benschop.

De oorlog is begonnen
Niemand praat erover, maar ook Nederland heeft een cyberleger opgezet met de taak offensieve cyberwapens te maken. En dat kost ontzettend veel tijd en geld. “In cyberlegers is institutioneel geïnvesteerd met back-up van de regering, anders krijg je dat nooit voor elkaar,” zegt Benschop. We zitten dan niet in een directe oorlogssituatie. De internationale wrijvingen die al jarenlang spelen, kunnen ongelooflijk snel uit de hand lopen. Onder welke condities de wapens ingezet mogen worden en welke cyberwapens niet ingezet mogen worden: daar wordt niet over gesproken. “Nederland heeft een enorm democratisch tekort. We storten ons op de voorbereiding van een cyberoorlog, maar de militairen hebben geen enkele instructie binnen welke grenzen ze het moeten houden.”

Terugslaan
Wanneer u aangevallen wordt en weet waar het vandaan komt, moet u terug kunnen slaan. Een cyberleger is dus ook nodig als verdediging. “Obama heeft openlijk verklaard dat als Amerika substantieel wordt aangevallen met cybermiddelen dat als oorlogsdaad wordt gezien en daar vergelding op volgt. Met cyberwapens, maar ook gewoon met vliegtuigen en bommen.” Een reactie hierop kan dan ook verwacht worden. De auteur vertelt dat Iran met zijn eigen cyberafdeling al lang bezig is met het uitvoeren van aanvallen op financiële instellingen die spioneren en saboteren. De oorlog is volgens hem allang begonnen, onzichtbaar. “Deze vorm van oorlogsvoering wordt steeds belangrijker. We worden steeds afhankelijker en tegelijkertijd is het toch erg moeilijk je te verdedigen: internet is grenzeloos en aanvallen komen nooit van één kant.” Eerst worden er heel veel computers geïnfecteerd en tot ‘zombie’ gemaakt. Via deze computers, het botnet, kan een aanval gelanceerd worden.

Een cyberramp
Het laatste hoofdstuk van Benschop’s boek laat stap voor stap zien wat er in ons kleine kikkerlandje zou gebeuren wanneer een vijandige staat met alle denkbare cyberwapens tegelijk ‘binnen’ zou vallen. Het loopt uit op een complete nachtmerrie doordat allerlei dingen die we als vanzelfsprekend beschouwen, opeens vreemde kuren krijgen of niet meer functioneren. Verdedigen is eigenlijk onmogelijk doordat alles digitaal lijkt te zijn en hiermee oncontroleerbaar wordt.

Foto: David Smith

Foto: David Smith

Stap voor stap
Het begint met stroomstoringen om ons te pesten. Het betalingsverkeer ligt plat en banken worden geplunderd. Gevolg: massa’s mensen bestormen de pinautomaten en winkels worden geplunderd. E-bommen brengen de computer- en back-upsystemen van de Nederlandse banken tot ontploffing. De beurs? Die is verdwenen. Het vliegverkeer en openbaar vervoer ligt plat. Communicatie is niet meer mogelijk. Industriële productiesystemen werken niet meer. Er komen gasexplosies door het knoeien met de instellingen van de gasdruk in leidingen. Dijken zijn oncontroleerbaar. Hulp inschakelen? Nee, ook de hulpdiensten zijn natuurlijk onbereikbaar. Kortom: alle computersystemen en infrastructuren vallen weg. Onrealistisch is het niet, want aan de grondslag van dit scenario liggen alleen maar handelingen die nu reeds mogelijk zijn en dat maakt de cyberramp in principe echt mogelijk. Het enige wat ‘mist’ is een actor die deze uitvoert. Het scenario is niet bedoeld om paniek te zaaien zoals angstscenario’s uit films als ‘Die hard’ doen. Het is bedoeld om ons na te laten denken. “Zonder één kogel, zonder één militair op ons grondgebied, kan een heel land naar de filistijnen gebracht worden.”

Voorbereiding
Als het aan de auteur zou liggen, bereiden we ons hier goed op voor om risico’s uit te sluiten. “Burgers, bedrijven en de overheid moeten een strategisch plan maken met hoe je je ten opzichte van dit soort aanvallen verdedigt, wat voor alternatieven je kunt inbouwen, maar vooral wat je moet doen als het zover is.” Akkoorden moeten limieten stellen en plaatsen aanwijzen die nooit aangevallen mogen worden, zoals een ziekenhuis, electriciteits- of waternet. Heel veel cyberwapens maken namelijk geen onderscheid en springen gewoon over. Het zijn ‘ongerichte’ wapens en vernietigen net zoals atoomwapens alles binnen een bepaalde straal. Andere virussen worden wel specifiek gemaakt zoals het Stuxnet-virus dat is toegesneden op de Siemens-apparatuur waarmee de uraniumverrijkingsfabrieken worden aangestuurd. “Datzelfde wapen is ook te gebruiken tegen andere netwerken,” licht Benschop toe.

Hoe voorkomen we dit?
Software juist simpeler maken of het internationale netwerk afbreken zou oplossing bieden. Alleen is dit juist onmogelijk. “Dan kunnen we bijvoorbeeld ons werk niet meer doen. Er is dus geen weg terug.” Of een cyberramp echt in de toekomst zal gebeuren weet Benschop niet. Hij hoopt in ieder geval van niet, maar ziet wel in dat we ongelooflijk kwetsbaar zijn geworden. En dit wil de auteur duidelijk maken met zijn boek: dat we zo kwetsbaar zijn geworden door onze digitale afhankelijkheid. Onze kwetsbaarheid is niet gemakkelijk op te lossen. “Dat blijkt wel uit de enorme toename van cybercriminaliteit en vormen van cyberoorlog waarin zwaar geïnvesteerd wordt. Er zijn dan maar weinig mensen die zoiets complex als het Stuxnet-virus kunnen bouwen. Als het er eenmaal is kan een ander het ook hanteren.” Door er net een draai aan te geven kunnen copycats vreselijke dingen aanrichten.

Zijn conclusie is dat internet veiliger en tegelijkertijd ook vrijer gehouden moet worden. Onze vrijheid en privacy inleveren is het antwoord niet. “De hele anonimiteit van het internet opheffen is technisch niet eens mogelijk. Bovendien zou de staat dan ten alle tijden toegang hebben tot jouw privéleven.” Al met al kunnen we volgens Benschop beter in een cyberleger investeren dan in de F16’s. “Cyberoorlog is een nieuw type oorlog. Het is niet in Verweggistan, maar zit gewoon letterlijk op onze huid. Mensen zijn er al onderdeel van zonder dat ze er enig idee van hebben en merken alleen de neveneffecten zoals bankberovingen en dingen die niet werken. “Voordat je het weet ben je wel aangevallen en dan is het te laat.”

Het boek ‘Cyberoorlog’ verschijnt komende week. Nieuwsgierig? U kunt het hier alvast bestellen!

Bronmateriaal:
Interview met Albert Benschop
De foto bovenaan dit artikel is gemaakt door watchingfrogsboil (cc via Flickr.com).
  • brent lostak

    brengt de mensen niet op ideen… er zijn altijd idioten die iets dom proberen… tot ze een koeling van een kernreactor platleggen…

    • mmm

      “brengt de mensen niet op ideeën…”
      U wilt security by obscurity? Dat werkt niet. Is zelfs naïef.
      Je hebt echt geen hoog IQ nodig om zelf op zulke ideeën te komen.
      Zonder white hat hackers (waarschuwers) heb je geen beveiliging tegen black hat hackers (aanvallers).
      Als je een (nieuw) systeem invoert, moet je ook rekening houden met eventueel misbruik daarvan. Zo simpel is het. Het is echt niet zo dat een systeem eerst ‘publiek’ moet worden voordat iemand er aanvallen op kan bedenken.

  • Max

    Lijkt op paniekzaaien zoals bij de Y2K bug. Energie- en waternetten functioneren prima zonder computers. Dat deden ze honderd jaren geleden ook: Zo is die infrastructuur aangelegd. En internet platleggen? Hooguit lokaal/landelijk, of gericht op bepaalde apparatuur.

    • Dennis

      Dat betekend niet dat het nu nog steeds zo is! Er kan zeker niet, ook niet bij de energie- en waternetten, opeens overgeschakeld worden op controle zonder computers..

      Ik denk dat het best kan zijn dat een land als Iran, met veel investeringen in de nodige technologieën en kennis, een cyberaanval zou kunnen uitvoeren. Ik denk dat een land als Amerika dat al lang kan.

    • carlblyweert

      De centrales van heden ten dage werken echt niet zoals honderd (zelf niet 50) jaar geleden. Waternetten hebben nog wel een opvang in die zin dat er per gemeente wel watertoren zijn met veel opslag die met redelijk simpele hydrauliek werken en mogelijk wel nog gebruikt kunnen worden zonder computers. maar als je als doel zou hebben van een bevolking te raken door hun van hun waterbevoorrading te ontnemen, dan zorg je dat er een gecoördineerde aanval gebeurt op het beheersysteem dat daar nu voor zorgt (want naast leidingen en infrastructuur die mogelijk al enkele deccenia daar is heeft men dit al lang ‘gemoderniseerd’ met computersystemen) en pomp je alles massaal leeg, je vernietigt waterzuiveringsystemen door de parameters te veranderen zodat pompen opsmoren en failsafes uitgeschakeld worden. en ga maar door, uitgangspunt is gewoon dat je volledige controle kan krijgen over systemen en hoe complexer een geheel systeem hoe makkelijker er in een subsysteem een fout kan optreden/gecreërd worden.

      • max

        Natuurlijk zitten centrales, waternetten, aardgasnetwerken e.d. vol computers. Maar deze zijn vaak gebouwd als laag boven een eenvoudige analoge en zelfs handmatige aansturing, die nog steeds regelmatig gebruikt en getest wordt. Knappe jongen (land/natie) die bijvoorbeeld in Nederland de energie-infrastructuur kan platleggen. Hier en daar een hack zetten kan altijd, maar daar gaan we echt niet van dood hoor!
        Zelfs de VS (denk ik) is het met hun STUCNET virus niet gelukt de infrastructuur in Iran echt plat te gooien.
        Bij ons moet je wel van heeele goede huize komen om de infrastructuur die is opgebouwd uit onderdelen van allerlei leveranciers / merken / protocollen als geheel meerdere dagen plat te krijgen.
        En omdat het wegvallen van de energie-infrastructuur door de schrijver als basis-argument wordt gebruikt om allerlei andere problemen te laten escaleren, denk ik dat het allemaal wel mee zal vallen….

        • carlblyweert

          de mogelijkheden blijven toenemen. en het hoeft niets dodelijk te zijn om een land in problemen te krijgen, zoals in Estland gebeurde.

        • mmm

          “Zelfs de VS (denk ik) is het met hun STUCNET virus niet gelukt de infrastructuur in Iran echt plat te gooien”
          Stuxnet was totaal niet ontworpen om infrastructuur plat te leggen. Het was puur en alleen ontworpen om uraniumverrijkingscentrifuges in Iran te vernielen. Met grote dank trouwens aan Microsoft… Zonder de vier gebruikte lekken in Windows had de verspreiding geen kans.

      • mmm

        “Waternetten hebben nog wel een opvang in die zin dat er per gemeente wel watertorens zijn met veel opslag…”
        De +-40 nog in gebruik zijnde watertorens zijn volstrekt ongeschikt als drinkwaterbuffer. Zie: http://nl.wikipedia.org/wiki/Watertoren
        De totale capaciteit van deze 40 watertorens is misschien zo’n 30 miljoen liter. Eén nederlander gebruikt per dag zo’n 130 liter drinkwater.
        Reken maar uit hoe lang 17 miljoen mensen dan met die 40 torens toekunnen :). Nog geen half uur. Voordat het publiek beseft dat er (bij landelijke uitval van de drinkwatersystemen) geen nieuw water wordt aangevoerd, zijn i.i.g. de watertorens al leeg :).

  • Franske

    en wat als we de quantumtechnologie onder de knie hebben? Die is toch onkraakbaar…al betekent “onkraakbaar” misschien nog niet dat het veilig is voor virussen…

  • youri

    En die man heeft zn hele kelder vol met voedsel staan en gas tanks?
    Kom op, dit is wel heel erg ver gezocht hoor.
    Hoe lang is een hacker wel niet bezig met het plat leggen van 1 enkele site?

    • carlblyweert

      Hangt van de site af, maar eens simpele taktiek als DOS (denial-of-service) zijn al vaker gebruikt. hierbij hoeft een hacker gewoon veel zwakbeveiligde huiscomputers te hacken met als enig doel van allen samen op dezelfde site continu aan te melden/inloggen/refreshen totdat de servercapaciteit bereikt word en dan krijgt iedereen die naar de site wil surfen een denial of service bericht. zeer effectief en vereist meestal een afsluiten en heropstarten van de fysieke servers.

      • max

        ja en? Als je met een DOS de site van Essent platlegt, denk je dan dat we geen stroom meer krijgen?? En geloof me, een energiecentrale krijg je echt niet plat met een DOS-aanval. Waarop wou je aanvallen dan?

        • carlblyweert

          het ging dan ook specifiek om het platleggen van een site en niet het aanpassen van een beheer of geheel operating systeem.

  • carlblyweert

    Ik dacht dat wit-rusland en estland al op de rand van zo’n oorlog gestaan hebben waarin wel degelijk cyberaanvallen zijn uitgevoerd.
    Als je dit artikel tot onderaan las dan word nogmaals gesteld dat dit geen paniekzaaierij is maar bewustmaking van reeële mogelijkheden.

  • Gandalf

    The road ( is een film ) http://www.youtube.com/watch?v=85fpjg2UkK8

    Main prepper http://www.youtube.com/watch?v=bi6DBnQ_tUo

    After armagedon http://www.youtube.com/watch?v=Eym4PwHmUvI

    The book of Eli http://www.youtube.com/watch?v=kAMUv22y1og

    doomsday preppers http://www.youtube.com/watch?v=j5m9TuURQ_0

    Doomsday bunkers http://www.youtube.com/watch?v=85fpjg2UkK8

    De donkere toren serie van Stephen King, audio boek 1 http://www.youtube.com/watch?v=wGS2tqwAQ_I

    Er zijn er nog veel meer Die main prepper wil ik niet naast me hebben wonen als “the lights go out ” of as “shtf ” is een afkorting voor Shit Hits The Fan. Bij doomsday preppers zijn er ook een paar bij die op zijn zachts gezegd in zijn meest eufemistische omschrijving, Goed gek zijn.

    Maar dat vinden ze zelf van mensen die geen preppers zijn, Wat ze eigenlijk altijd zeggen is : We zijn slechts 9 maaltijden verwijderd van totale anarchie.

    After armagedon vond ik wel mooi om te bekijken, echt zoon Mad Max achtige post apocalyptische wereld.

    Donkere toren reeks was ook wel goed, al blijven de eerste 3 het mooiste, ik vind ze ook van zoon hoog nivo dat het ook moeilijk is om dat hoge nivo te handhaven de hele reeks door.

    Allemaal gaat het over het eind van de wereld en hoe dan verder.

    Enigste survival materiaal wat ik in huis heb zijn een grote rugzak ,klim gordel, touw, stijgijzers, pickel en schroeven en een waterzuivering filter. ow ja en van die zakken soep. Daar red ik het wel 3 dagen mee.

    Ben ik dom?

  • Anita Kroon

    Niet de sterkste, maar de slimste overleeft en dat kan alleen maar met liefde.

  • Arendsoog

    Ik kijk tevreden naar mijn moestuintje,en mijn regentonnetjes zijn goed gevuld.En met de petroleumbranders in de kelder.Kom ik voorlopig niet om van de honger.

    • Objectief bekeken

      Ja en het hongerige gepeupel ziet je moestuintje ook, je volle regentonnentje. Dan slaan ze je op je hoofd en alles weg. Schorriemorrie buikje vol en jij hoofdpijn. Als je partner er een beetje aantrekkelijk uitziet dan wordt zij het toetje. Denk toch eens verder na dan je neus lang is man.

      • Arendsoog

        Je moet niet zo negatief zijn,dat gebeurt alleen in films.

        En wie zegt dat mijn moestuintje te zien is van af de straatkant.En ik kan me zelf uitstekend verdedigen.Ook zullen er dan aparte leefgemeenschappen ontstaan,dan wordt het een stukje moeilijker om geplunderd te worden.

        • mmm

          Je kan je helemaal niet verdedigen als iedereen ‘t zelfde probleem (geen voedsel) heeft. Daar kan je niet genoeg kogels voor kopen.
          En anders plunderen ze je tuin wel in de nacht. Je kan toch niet 23h56m per dag de boel bewaken.
          En hoever denk je dat de ramp al is als er aparte leefgemeenschapjes gevormd zijn? Pretty far.

  • hans123

    wat een nonsens nu toch: “Wanneer hij dit op zijn telefoon zet, fungeert het als zendpaal in zijn omgeving. Een mobieltje kan hij hiermee volledig overnemen door bijvoorbeeld het geluid aan te zetten en af te luisteren, de camera in te schakelen en de eigenaar te bespieden en wanneer de eigenaar mobiel internetbankiert krijgt hij toegang tot zijn/haar bankrekening.”
    Dus ik heb een zender op mijn mobieltje (geen ontvanger dus) en kan hiermee mijn buurman bespieden (die geen zendertje heeft), lekker logisch weer redactie.

    • mmm

      Een ontvanger had je sowieso al in je mobieltje. Het ene sluit ‘t andere niet uit!

    • carlblyweert

      wat een nonsense toch. als je alleen een ontvanger had op je gsm hoe kun jij dan in godsnaam iets zenden naar een sterkere zendpaal? ??? en waarim jij denkt dat het of een ontvanger is oftewel een zender ontgaat me. lekker logisch weer die commentaar.

      • hans123

        je moet zenden als je kan ontvangen (johan cruyf)

        Op 14 maart 2013 10:30 schreef Disqus het volgende:

  • http://localhost/ Mainstream

    Beetje fatalistisch geschreven. Ik vraag mij af hoe een virus zich verspreid als het niet op het internet is aangesloten, daarnaast moet je bijna een virus maken met artificiële intelligentie die constant broncodes doorbladert en daar exploits op los laat.

    Zo iets is er al in de vorm van metasploit, maar dat is een gigantisch groot pakket, voor software/hardware penetratie, dat echt niet de vorm van een virus kan aannemen.

    • mmm

      “Ik vraag mij af hoe een virus zich verspreid als het niet op het internet is aangesloten.”
      Er zijn meer systemen op het internet aangesloten dan u denkt. Ik heb eens samengewerkt met iemand in de waterhuishouding werkt. Dan was er bijvoorbeeld ergens een regel dat apparatuur niet op twee systemen tegelijk aangesloten mocht worden. Dat bleek maar lastig… Een beheerder had ergens een extra netwerkkaart ingebouwd, om maar op afstand toch overal bij te kunnen. Buiten de regels om, maar het gebeurd. En weet je? Zulk gedrag (als het al uit komt) wordt door leidinggevenden niet als gevaar gezien. Nee. Wat je aan de buitenkant vooral ziet, is dat die persoon effectief/snel kan werken. Hij pakt niet eerst de auto, wat misschien een halve of hele dag kost. Nee, hij doet ‘t op afstand en is in een kwartier klaar. Grote kans dat ze hem juist als goede, snelle arbeider zien.

      Verder denk ik dat je geen andere keus hebt dan fatalistisch te denken. Als je er niet over nadenkt hoe ‘t mis kan gaan (en de bijbehorende maatregelen treft!), gaat ‘t zéker een keer goed mis. ‘t Hoeft trouwens misschien ook niet een virus te zijn die de boel plat legt. Een grote zonnestorm kan wellicht ook gigantisch veel schade aanrichten?

  • Stein

    Het klinkt misschien allemaal wat futuristisch voor veel mensen, maar ik geloof dat met cybercriminaliteit een land aardig plat gelegd kan worden.Computers nemen nou eenmaal een steeds prominentere rol in de samenleving in en daardoor wordt deze samenleving ook steeds kwetsbaarder.

    Ik vraag me ook af waarom de mensen die hier reageren zo vertrouwen op hun eigen kennis dat ze de beweringen uit het artikel wegwuiven? Zou het niet mogelijk zijn dat uw kennis eigenlijk maar heel beperkt is op dit gebied? Dat er mensen zijn met meer kennis, financiele middelen en apparatuur om wel een cyberoorlog te beginnen?

    Ik ben geen doemdenker, maar ben ook niet zo naief om te denken dat iets niet kan omdat ik het me niet kan voorstellen met de beperkte kennis die ik er van heb.

  • Rick

    te allen tijde, niet ten alle tijden

  • http://twitter.com/GewoonBoeiend Karel Kritisch

    Wees er bewust van dat u afhankelijk bent van elektronica. Maak een overlevingspakket waarmee u het even uithoudt en bewaar wat zilveren munten om te gebruiken als geld.

    Nederland en zijn defensie zijn hoogstwaarschijnlijk nog onvoldoende voorbereid om echte bedreigingen af te slaan. Neem alleen maar het voorbeeld van mensen die afgelopen maanden niet konden pinnen of telebankieren door Ddos aanvallen. Wees voorbereid!