Denken aan de dood maakt atheïsten sceptischer over het geloof. Maar onbewust worden ze juist ontvankelijker voor religie.

Dat schrijven wetenschappers van de universiteit van Otago. Hun conclusies zijn terug te vinden in het blad Journal of Experimental Social Psychology.

Bewust
De onderzoekers voerden drie experimenten uit. Hieraan namen in totaal 265 proefpersonen deel. Sommige proefpersonen waren religieus. Anderen niet. De onderzoekers wilden dat de proefpersonen aan de dood dachten en daarom kregen de proefpersonen de opdracht om een tekst te schrijven over hun eigen dood. Een controlegroep schreef een tekst over televisie kijken. Daarna vroegen de onderzoekers in hoeverre de proefpersonen in een god geloofden. De gelovigen waren nadat ze over hun dood hadden geschreven nog geloviger geworden. De ongelovigen waren nadat ze over hun dood geschreven hadden, juist sceptischer over het geloof.

WIST U DAT…

Onbewust
In een tweede en derde experiment werd gekeken hoe de proefpersonen nu onbewust tegen religie aankeken. En dat levert heel andere resultaten op. De proefpersonen moesten op een knop drukken om aan te geven dat ze wel of niet in een god geloofden. Nadat de proefpersonen over hun dood hadden geschreven, waren ze sneller met het indrukken van de knop waarmee ze aangaven dat god bestond. Niet-religieuze mensen drukten nadat ze over hun dood hadden geschreven iets langzamer op de knop waarmee ze het bestaan van god ontkenden. Dat wijst erop dat zij onbewust toch wat langer moesten nadenken over de vraag of god nu wel of niet bestond.

Volgens onderzoeker Jamin Halberstadt verklaren de resultaten waarom religie zo hardnekkig stand kan houden. Zelfs in een samenleving waarin steeds meer mensen aangeven dat ze niet gelovig zijn. “Angst voor de dood is een bijna universele menselijke ervaring en van religieuze overtuigingen dachten we altijd dat ze een belangrijke psychologische rol speelden in het op afstand houden van de angst. Nu tonen we aan dat deze overtuigingen zowel op een bewust als onbewust niveau spelen en dat zelfs algemeen erkende atheïsten onbewust voordeel uit deze overtuigingen halen.”