Grafschrift van gladiator eindelijk vertaald

De tekst op de tombe van Diodorus is eindelijk vertaald en vertelt dat de gladiator stierf door een fout van de scheidsrechter.

De tombe met het grafschrift van Diodorus werd ongeveer een eeuw geleden ontdekt. Naast een tekst is er ook een afbeelding op de tombe te zien. Onderzoeker Michael Carter heeft zich in de betekenis van de afbeelding en het geschrift vastgebeten en denkt nu eindelijk te weten wat er staat.

Tekening
De afbeelding laat zien hoe een gladiator twee zwaarden vasthoudt en zich over zijn tegenstander buigt. Deze tegenstander geeft aan zich over te willen geven. De tekst vertelt dat Diodorus hier begraven ligt. En ook staat er: “Nadat ik mijn tegenstander Demetrius had verslagen, heb ik hem niet direct vermoord. Het lot en het sluwe verraad van de summa rudis heeft mij vermoord.”

Scheidsrechter
Summa rudis is de scheidsrechter. Meestal was dit een man die zelf ooit ook nog gladiator was geweest. Welke regels de scheidsrechter moest handhaven, is onduidelijk. Maar één regel zou zijn dat een gladiator die niet door toedoen van de tegenstander valt de tijd en gelegenheid krijgt om op te staan en het gevecht te hervatten.

WIST U DAT…
…wetenschappers vorig jaar een vrouwelijke gladiator hebben gevonden?

Gestruikeld?
Volgens Carter vertelt de tekening dat de summa rudis hierbij de fout in is gegaan. De man met de twee zwaarden zou Diodorus zijn. Zijn tegenstander zit op de grond en Diodorus heeft het zwaard al afgepakt. “Demtrius geeft aan zich over te geven, Diodorius vermoordt hem niet, maar neemt afstand en gaat ervanuit dat hij de strijd gaat winnen,” stelt Carter. Maar de scheidsrechter dacht daar waarschijnlijk anders over. Hij moet gedacht hebben dat Demetrius gestruikeld was. “Wat de summa rudis heeft gedaan is tussenbeide komen, het gevecht stoppen en Demetrius overeind laten komen, zijn wapenuitrusting laten pakken en daarna het gevecht laten hervatten.” Diodorus verloor door die beslissing van de scheidsrechter en stierf daarna in het stadion of ietsje later naar aanleiding van een verwonding die hij in dit gevecht opliep.

Verwijt
Of de scheidsrechter het niet goed gezien heeft of misschien bewust voordeel gaf aan de tegenstander is onduidelijk. Maar de familieleden of vrienden van Diodorus moeten het de scheidsrechter verweten hebben en daarom dit grafschrift op de tombe hebben gezet.

En dat is bijzonder, zo stelt Carter. Hij heeft al heel wat tombes van gladiatoren gezien, maar dit is toch apart. “Dit grafschrift is heel anders dan de anderen. Het vertelt een verhaal.”

Bronmateriaal:

"Roman Gladiator's Gravestone Describes Fatal Foul" - Livescience.com