Het mysterie van de opgewarmde en afgekoelde oceanen

Wetenschappers staan voor een raadsel. Zo’n veertig jaar geleden werd het oppervlak van de oceaan op het noordelijk halfrond zo’n 0,3 graden Celsius kouder. Tegelijkertijd werd het oceaanoppervlak op het zuidelijk halfrond 0.3 graden Celsius warmer. Dat hebben onderzoekers ontdekt. De oorzaak van die vreemde verschillen is onbekend.

In eerste instantie dachten onderzoekers dat het iets te maken had met aerosols. Deze kleine deeltjes bestaan uit stof en vloeistof en belandden door de industrie in de lucht. Het oppervlak van de aarde kan door een grote hoeveelheid aerosols flink afkoelen, doordat de deeltjes het zonlicht reflecteren alvorens dit op aarde belandt.

Snel
Maar nu blijkt dat de temperatuurverandering heel snel optrad en lijken aerosols niet direct de aangewezen verklaring te zijn. “De resultaten suggereren dat iets anders dan aerosols de belangrijkste motor achter de verschillen in temperatuur was,” merkt onderzoeker Dave Thompson op.

Warme Golfstroom
Wellicht heeft het iets te maken met het zoutgehalte in de oceanen. In de jaren ’70 (ten tijde van de temperatuurschommeling) kwam er heel veel zoet water in het noordelijk deel van de Atlantische Oceaan terecht. Daardoor werd het water minder zout. Als er maar genoeg van dit zoete water in de oceaan belandt, kan dit de Warme Golfstroom vertragen, waardoor de oceaan koeler wordt.

Belangrijk
Maar daarmee is nog niet alles verklaard. Want het noordelijk deel van de Stille Oceaan koelde ook af. Er moet dus ergens een verband zijn tussen deze twee oceanen. Expert Mark Maslin is desalniettemin tevreden met de voorlopige verklaring die de onderzoekers opperen. “Dit onderzoek is belangrijk, omdat het laat zien dat het klimaat van het noordelijk halfrond heel gevoelig is voor de zoutbalans in het noorden van de Atlantische Oceaan. Het waarschuwt ons voor wat er in de toekomst kan gebeuren als er grotere hoeveelheden zoet water in het noorden van de Atlantische Oceaan belanden.”

Andere onderzoekers zijn kritischer en menen dat het om een klein verschilletje gaat dat wellicht geheel willekeurig optrad.