Komt die Nederlandse berg er nu nog?

Een berg in onze polder? Dat moet een vreemd gezicht zijn en is misschien wel onmogelijk. Maar Thijs Zonneveld is vastberaden: die berg komt er!

Het begon allemaal met de column van Zonneveld, afgelopen zomer. “Raar idee. Ik weet het. Maar hoe langer ik erover nadenk, hoe meer ik het zie zitten. Ik wil een berg. Een echte. In Nederland,” schrijft hij.

Idee
Het idee om een berg te bouwen in Nederland begon eigenlijk al in zijn schooltijd. “Ik grapte altijd met vrienden als we terugkeerden van vakantie: Zullen we een stukje berg meenemen? Toen ik vorige zomer na de Tour uit Frankrijk bedacht ik mij weer hoe saai plat het hier is en schreef ik die column,” vertelt hij aan Scientias.nl. Wat begon als een grap, werd steeds serieuzer want ondertussen draagt half Nederland zijn steentje bij. Inmiddels is de Stichting Haalbaarheidsonderzoek Die Berg Komt Er opgericht. Vrijwilligers en mensen in loondienst onderzoeken nu de haalbaarheid van het plan. Maar om eind 2012 een concreet concept te hebben, is er wel geld nodig. De stichting doet hard zijn best om het bedrag van 1,5 miljoen te verzamelen, hiervan is al 200.000 euro binnen. Er worden allerlei acties bedacht, zo wordt het recht om als eerste van de berg af te fietsen geveild en kunnen mensen alvast een stukje grond op de berg kopen.

Inspiratie
Veel Nederlanders dragen ideeën aan voor de berg via Facebook en Twitter. Hoe hij er uit moet komen te zien, de bestemming, de voorzieningen en de faciliteiten. “Op de berg kan gesport worden zoals wielrennen, fietsen, skiën, mountainbiken, paardrijden, paragliden, deltavliegen, wandelen, bobsleeën, wildwaterkanoën en schansspringen. Alles kan!” zegt Zonneveld. “Ook kunnen er woningen, hotels, restaurants en winkels worden gebouwd. De berg kan zo een trekpleister worden voor toeristen.” Maar er zijn ook ideeën die te maken hebben met duurzaamheid en het milieu. Zo’n vijftig geologen, economen, marketeers, ingenieurs, architecten, sportbestuurders, managers, adviseurs en onderzoekers denken mee. Designbureau Hoffers|Krüger bedacht het concept van een holle berg. Dat ontwerp is in het onderstaande filmpje te zien. De keuze voor een holle berg is niet zo gek, want een berg, gemaakt van steen, zand of beton zou te duur en te zwaar zijn volgens wiskundigen van de TU Eindhoven.

Voedselproductie
In de holle berg zou veel ruimte, ongeveer 1100 hectare, beschikbaar zijn voor een efficiënte voedselproductie. “Hiermee zou heel Amsterdam, Hoorn, Lelystad en Almere gevoed kunnen worden. Het systeem is ontwikkeld door PlantLab. “Het is een soort plantenparadijs in een afgesloten ruimte waarbij het maximale uit de plant wordt gehaald. Dit gebeurt door de plant te voorzien van Led-verlichting en warmte, de hoeveelheid hiervan wordt zo afgestemd dat de plant een maximale productie levert.” Natuurlijk wordt de plant ook voorzien van water, dit gebeurt door dat het water in de plant zelf wordt opgevangen. Op deze manier is er een waterbesparing van 90% procent tegenover de traditionele manier van irrigatie. Deze voedselproductie zou daarnaast ook erg goed zijn voor het milieu: de landbouwgrond kan terug worden gegeven aan de natuur en doordat voedsel lokaal wordt geproduceerd, zijn er minder vrachtwagens nodig om het voedsel (ver) te vervoeren, dat resulteert weer in minder CO2-uitstoot.

Schone energie
Er zijn een hoop manieren om schone energie op de berg op te wekken. “Denk aan een waterkrachtcentrale, windtunnels, windmolens en zonnepanelen.” Als er van wordt uitgegaan dat de berg een oppervlakte heeft van 5.600 hectare, dan kan 1.000 hectare gebruikt worden voor zonne-energie. De 4.600 hectare die dan nog over blijft, is voor recreatie en windenergie. “Er komen dan zo’n 40 windmolens op de berg.” De berg zou ook ideaal zijn voor energieopslag. Want wat als het niet waait en de zon niet schijnt? Dan hebben we niks aan al die zonnepanelen en windmolens. “De overschotten aan energie kunnen worden opgeslagen in de holle berg.” Met dit overschot zou water uit een reservoir onder in de berg naar boven kunnen worden gepompt. Als er energie nodig is, laten we het water weer naar beneden stromen, waarbij het energie opwekt.

Locatie
En dan is er nog de vraag waar de berg moet komen. “Het liefst zou ik willen dat de berg een centrale ligging krijgt,” vertelt Zonneveld. Het IJsselmeer is daar heel geschikt voor. Maar ik kan niet in de toekomst kijken en Zeeland heeft bijvoorbeeld al gezegd dat zij zullen toestemmen als de berg in hun provincie komt. We moeten dus elke locatie goed bekijken en gaan wegstrepen.”

Zonneveld is er van overtuigd dat er sowieso iets gaat komen. “Ik weet nog niet precies wat dat zal zijn, maar er komt wat. Dat kan een heuvel zijn van 600 meter of een berg van één of twee kilometer.” De berg geeft volgens hem de regionale en nationale economie een impuls en kan de ontwikkeling van nieuwe technieken een boost geven. “Tuurlijk kost het veel geld om een berg te bouwen, maar het levert ook veel op. We moeten zoeken naar een optimum.” Toch lijkt het vreemd: een berg midden in onze polder. Aan de ene kant zouden wij bekend staan als die gekke Hollanders die een berg bouwden in hun platte landje en dat heeft wel wat. Maar zou het aan de andere kant ook niet ons imago schaden? Want wij Nederlanders hebben nu eenmaal geen bergen en het kunstmatig bouwen ervan zou toch wel een beetje raar zijn. Bergen passen nu eenmaal eigenlijk niet in ons landschap. Anderzijds is het natuurlijk ook zo dat eigenlijk heel Nederland niet in ons landschap past: door inpoldering hebben we het van de zee ingepikt en er ons eigen kikkerlandje van gemaakt. Onnatuurlijker kan haast niet. ‘God created the world, but the Dutch created the Netherlands’ zeggen ze in de Verenigde Staten. Dan kan die berg er toch ook nog wel bij?