Lucide dromers verraden waar ons bewustzijn zetelt

U bent u van uzelf bewust. De hele dag door. Maar welk deel van het brein geeft u dat stukje bewustzijn? Wetenschappers hebben dat met een beetje hulp van lucide dromers achterhaald.

Bewustzijn. Het is toch een beetje een mysterie. Welk deel van de hersenen zorgt er nu voor dat we ons bewust zijn van onszelf, dat we kunnen reflecteren op ons eigen gedrag? Dat is nog niet zo gemakkelijk te achterhalen. Overdag zijn we ons namelijk voortdurend bewust van onszelf. En als we slapen, zijn we ons niet bewust van onszelf. Voor het goede zouden wetenschappers in ons brein moeten kunnen kijken op het moment dat we ons bewust van onszelf worden.

Lucide dromen
En dat is precies wat onderzoekers van het Max-Planck-Gesellschaft hebben gedaan. Ze richtten zich op lucide dromers. Deze mensen kunnen zich tijdens een droom bewust worden van het feit dat ze dromen en die droom vervolgens controleren. Ze zijn zich bewust van zichzelf, maar dromen wel. “In een normale droom hebben we een heel basaal bewustzijn,” vertelt onderzoeker Martin Dresler. “We ervaren percepties en emoties, maar we zijn ons er niet van bewust dat ze slechts dromen.” Mensen met lucide dromen zijn zich er wel van bewust dat ze dromen.

Hersenschors
De onderzoekers bestudeerden de hersenactiviteit van mensen met lucide dromen voor en tijdens een lucide droom. Zo konden ze zien wat er in het brein gebeurt wanneer mensen zich bewust worden van zichzelf. Ze ontdekten dat de activiteit in bepaalde delen van de hersenschors sterk toeneemt wanneer mensen zich bewust worden van het feit dat ze dromen. Het gaat dan bijvoorbeeld om de rechtse dorsolaterale prefrontale cortex en de precuneus.

Zelfperceptie
Het onderzoek onderschrijft eerdere onderzoeken. Hieruit bleek namelijk al dat de delen die de onderzoekers nu actief zagen worden, betrokken zijn bij het evalueren van onze eigen gedachten en gevoelens, zelfperceptie en zelf-assessment.

Het is voor het eerst dat de netwerken in het brein die betrokken zijn bij bewustwording letterlijk zichtbaar worden. Het volledige onderzoek is gepubliceerd in het blad Sleep.