Maya’s gebruikten kalkoenen al veel eerder dan gedacht

Botten van kalkoenen die onderzoekers in een Maya-plaats in Guatemala terugvonden, wijzen erop dat de Maya’s de kalkoen al zo’n 1000 jaar eerder dan gedacht als een soort huisdier gingen houden.

De botten die onderzoekers terugvonden, behoren toe aan de soort Meleagris gallopavo gallopavo. Deze soort komt van oorsprong uit het midden en noorden van Mexico en is de voorouder van alle gedomesticeerde kalkoenen. De teruggevonden botten stammen uit de periode tussen 300 voor en 100 na Christus.

Gedomesticeerd
De onderzoekers vonden de botten ten zuiden van het oorspronkelijke leefgebied van de kalkoenen terug. Dat wijst erop dat de kalkoenen toen al gedomesticeerd waren: hoe anders dan door inmenging van de mens kunnen de kalkoenen zo ver van hun leefgebied zijn gekomen? De lichaamsbouw van de kalkoenen onderschrijft dat. De kalkoenen moeten amper in staat zijn geweest om te vliegen. Ook de aanwezigheid van zowel mannelijke, vrouwelijke als jonge kalkoenen wijst erop dat de dieren in gevangenschap opgroeiden, zo schrijven de onderzoekers in het blad PLoS ONE.

Eindje reizen
En daaruit blijkt dat de Maya’s de kalkoen al zo’n 1000 jaar eerder dan altijd werd gedacht, als huisdier hielden. Voor die kalkoenen moesten de Maya’s wel een stukje reizen, maar blijkbaar hadden ze dat er wel voor over. “De kalkoenen werden binnengebracht, want ze kwamen lokaal niet voor,” stelt onderzoeker Erin Thornton. “Maar we weten niet of ze binnen werden gebracht en kort erna gedood werden of dat ze als handelswaar of zelfs voor het fokken werden gehouden.”

Offer
Het lijkt er wel op dat de Maya’s de kalkoen niet direct voor het vlees hielden. “De botten komen uit het ceremoniële deel van het gebied, dus dit zijn waarschijnlijk de restanten van een soort elitaire offering of elitaire feestmaaltijd.”

De gedomesticeerde kalkoen moet een uniek verschijnsel zijn geweest binnen de Maya-gemeenschap. De Maya’s gebruiken namelijk niet veel gedomesticeerde dieren. Wanneer ze vlees nodig hadden, ging hun voorkeur uit naar de jacht op wilde dieren. “Het domesticeren van planten en dieren wijst op een veel complexere relatie tussen de mens en zijn omgeving: je verandert en controleert de omgeving heel bewust.”