Hoogstwaarschijnlijk zat in het meer dan 27 bij 17 centimeter metende ei, ooit een zeereptiel verstopt.

Dat stellen onderzoekers in het blad Nature. En daarmee is een einde gekomen aan een mysterie dat al bijna 10 jaar standhoudt.

The Thing
In 2011 ontdekten Chileense onderzoekers een vreemd, gefossiliseerd object op Antarctica. Het had nog het meeste weg van een leeggelopen voetbal en ze konden het maar niet thuisbrengen. Jarenlang lag het object – dat inmiddels de bijnaam ‘The Thing’ had gekregen, te verstoffen in het Chileense Nationale Museum voor Natuurgeschiedenis. Maar nu hebben onderzoekers van de universiteit van Texas (Austin) zich nog eens over het object gebogen en zij moeten concluderen dat het om een 66 miljoen jaar oud ei gaat dat oorspronkelijk een zachte eierschaal had (zoals ook de eieren van schildpadden die hebben).


Zeereptiel
Wat er precies in het ei heeft gezeten, is niet met zekerheid te zeggen. Want het betreffende organisme is er uitgekropen voor het ei fossiliseerde. Maar afgaand op de enorme omvang van het ei denken de onderzoekers aan het jong van een enorm zeereptiel, zoals een mosasaurus. “Het is van een dier ter grootte van een flinke dinosaurus, maar het lijkt in geen enkel opzicht op een dinosaurusei,” stelt onderzoeker Lucas Legendre. “Het lijkt meer op de eieren van hagedissen en slangen, maar dan gaat het wel om een werkelijk gigantisch familielid van deze dieren.”

Het ei is om meerdere redenen heel bijzonder. Zo is het bijvoorbeeld het eerste gefossiliseerde ei dat op Antarctica is ontdekt. Daarnaast gaat het de boeken in als het grootste gefossiliseerde ei met een zachte schaal dat tot op heden is ontdekt. Tot voor kort dachten onderzoekers zelfs dat eieren met zachte schalen helemaal niet zo groot konden zijn! Afbeelding: Francisco Hueichaleo, 2020.

Het onderzoek
Nadat ‘The Thing’ jarenlang in het museum mysterieus had liggen zijn, kwam de grote doorbraak in 2018. Geologe Julia Clarke bezocht het museum en vermoedde direct dat het om een ei zou kunnen gaan. Om de hypothese te bevestigen, volgde een uitgebreide analyse van het ei. En daarbij is men op meerdere lagen membranen gestuit die bevestigen dat het om een ei ging. De structuur van het ei blijkt sterk vergelijkbaar te zijn met die van transparante en snel uitkomende eieren die sommige slangen en hagedissen vandaag de dag leggen.

Afbeelding: John Maisano / The University of Texas at Austin Jackson School of Geosciences.

Om toch iets meer grip te kunnen krijgen op wat er in het ei had gezeten, besloten de onderzoekers de lichaamsomvang van 259 reptielen die vandaag de dag op aarde leven te vergelijken met de omvang van hun eieren. En afgaand op die verhoudingen, schatten ze dat het reptiel dat ‘The Thing’ legde, meer dan 6 meter lang was (exclusief staart). Het moet dan ook bijna wel om een zeereptiel gaan. Die hypothese wordt verder onderschreven voor het feit dat er in het gebied waar het ei is teruggevonden ook behoorlijk wat skeletten van zowel volwassen als pasgeboren mosasaurussen en plesiosaurussen zijn teruggevonden. “Veel wetenschappers vermoeden dat dit een soort kraamkamer was, met ondiep water en kreken, een omgeving waar de jongen rustig konden opgroeien,” aldus Legendre.


De suggestie dat grote zeereptielen, zoals bijvoorbeeld mosasaurussen, dit ei legden, is behoorlijk revolutionair. Want over het algemeen wordt aangenomen dat deze dieren helemaal geen eieren legden, maar levendbarend waren. Ideeën over hoe de zeereptielen precies eieren legden, staan dan ook nog in de kinderschoenen. Mogelijk deden ze het gewoon in open water (net zoals zeeslangen dat doen). Of legden ze hun eieren – net als schildpadden – op het strand, waarna de jongen zich zelf een weg baanden naar het water. Het laatste scenario vraagt wel behoorlijk wat van de moeders, die veel te zwaar waren om hun lichaamsgewicht op land te kunnen dragen. Mogelijk hielden ze hun lijf dan ook in het water en wierpen ze alleen hun staart op het land. “We kunnen het niet uitsluiten,” aldus Clarke. “Want er is nog nooit zoiets als dit ontdekt.” En zo blijft ‘The Thing’ toch nog iets van zijn mysterieuze karakter houden…

Het gefossiliseerde ei. Afbeelding: Legendre et al. (2020).