Olifant: banger voor mens dan voor dynamiet

Een explosie meer of minder, daar deinst de olifant niet voor terug. Maar wanneer er mensen in de buurt komen, is het een heel ander verhaal. Dan verandert het gedrag van de olifant significant. Dat blijkt uit een grootschalig onderzoek. Wetenschappers wilden achterhalen hoe olifanten de rumoerige zoektocht naar olie in Centraal-Afrika ervaren.

Onderzoeker Peter Wrege en zijn collega’s gebruikten kleine microfoons om de geluiden en seismische activiteiten die door de olie-exploratie veroorzaakt werden, vast te leggen. Nadat het team 27.000 uur aan opnames had verzameld, analyseerde het hoe deze onnatuurlijke geluiden het aantal geluiden dat de olifanten maakten, beïnvloedden.

Ritme
Olifanten zijn zowel in de nacht als overdag actief. De dieren bleken de gebieden waar naar olie werd gezocht niet te verlaten. Maar de olifanten die zich het dichtst bij de activiteiten bevonden, verplaatsten hun activiteiten wel. Overdag hielden ze zich rustig en ‘s nachts – wanneer de mensen sliepen – werden ze actief.

Mens
Uit akoestische gegevens blijkt dat deze veranderingen in gedrag veroorzaakt werden door de geluiden die direct door de mens werden gemaakt. Bijvoorbeeld wanneer de werknemers van de oliemaatschappij door het bos liepen of materiaal plaatsten. Geluiden die niet door de mens zelf werden gemaakt – bijvoorbeeld zo’n dynamiet-explosie – deden de olifanten weinig.

Ongevaarlijk
De wetenschappers denken wel te weten hoe dat komt. “Dynamiet kan klinken als een zeer zware donderslag,” vertelt Wrege. De klappen lijken in de oren van de olifanten wellicht ongevaarlijk.

Toch hebben de activiteiten van de oliemaatschappijen grote invloed op de dieren. Doordat de olifanten hun activiteiten niet meer overdag én ‘s nachts kunnen uitvoeren, hebben ze minder tijd om voedsel te zoeken. Dat zorgt voor stress en competitie onder de olifanten.