Ons brein kan niet in het nu leven

Geschreven op 10 augustus 2012 om 13:07 uur door 30

Het is een veelgehoorde kreet tegenwoordig: leef in het nu! Geniet van het moment! Nieuw onderzoek wijst er echter op dat we dat helemaal niet kunnen. Ons brein haalt het verleden er altijd bij.

In het nu leven. Er wordt mee bedoeld dat u alles wat u nu ervaart heel intens moet beleven en alles wat de toekomst en het verleden betreft dus buiten beschouwing moet laten. Voor wie dat wel eens geprobeerd heeft: het valt niet mee om zo mindfullness te leven. En nieuw onderzoek laat zien waarom dat zo moeilijk is.

Herinneringen en kijken
Wetenschappers van de universiteit van Pittsburg hebben ontdekt dat herinneringen omtrent het maken van een beslissing opgeslagen worden in een mysterieus deel van het brein: SEF. Dit deel van het brein is ook betrokken bij het plannen en controleren van snelle oogbewegingen en dus onze vaardigheid om dingen te zien.

Denken over denken
Wanneer we een beslissing nemen, dan maakt ons brein overuren. We denken over de keuzes, maar ook over ons denken na. Dat laatste noemen we ook wel metacognitie. “Het brein moet beslissingen en de resultaten waar deze beslissingen tot leiden in de gaten houden,” vertelt onderzoeker Marc Sommer. “We houden onze beslissingen wanneer we door het leven gaan continu in gedachten.” Om te achterhalen waar metacognitie ongeveer plaats zou vinden, zetten de onderzoekers een experiment op en bestudeerden ze drie belangrijke delen van ons brein. Het deel dat geassocieerd wordt met oogbewegingen en visuele aandacht, het deel dat betrokken is bij motorplannen (onbekende handelingen plannen en uitvoeren) en SEF, het deel dat betrokken is bij de planning en controle van hele snelle oogbewegingen die ons in staat stellen om ons continu op een object te focussen.

WIST U DAT…
…meditatie ons creatief kan maken?

Experiment
De onderzoekers verzamelden een groep proefpersonen en lieten ze een taak uitvoeren. De proefpersonen moesten naar een bord kijken waarop lampjes knipperden. Op het bord knipperde soms ook een groter lampje. De proefpersonen moesten onthouden waar ze dat grotere lampje op zagen duiken en dat na afloop aangeven. Ook moesten ze gokken of hun antwoord klopte.

Resultaten
Metacognitie bleek in alledrie de delen van de hersenen voor te komen, wanneer proefpersonen nadachten over hun beslissingen en gok. Maar wanneer de proefpersonen die beslissing (het lampje knipperde daar) en het gokken (dat denk ik zeker te weten) aan elkaar verbonden, werd de metacognitie alleen in het deel van de hersenen dat betrokken is bij de snelle oogbewegingen (SEF) actief. Dat komt, doordat mensen de vraag ‘Denk je dat je het goed hebt’ pas gaan beantwoorden wanneer ze hun eerder behaalde resultaten in ogenschouw nemen. “Als wij denken dat we iets goeds krijgen dan is de hersenactiviteit in SEF (het deel van de hersenen dat betrokken is bij de snelle oogbewegingen, red.) groter,” legt Sommer uit. “Mensen willen goede dingen in het leven en om die goede dingen te blijven krijgen, moeten ze de huidige situatie vergelijking met de beslissingen die ze in het verleden hebben gemaakt.”

Onmogelijk
En dat verklaart waarom het zo moeilijk is om in het heden te leven. Sterker nog: volgens de onderzoekers is het onmogelijk om in het nu te leven. Ons brein haalt er altijd ervaringen uit het verleden bij. “Voor een gezond persoon is het onmogelijk om in dit moment te leven. Het is een mooie term, maar onze ervaringen zijn daarvoor te talrijk.”

Mogelijk is het voor mensen met bijvoorbeeld schizofrenie of Alzheimer iets gemakkelijker om in het nu te leven. “Patiënten met deze stoornissen hebben moeite om zich beslissingen uit het verleden te herinneren en dat wijst op een probleem met metacognitie.” Het onderzoek kan mogelijk dan ook leiden tot een behandeling voor deze stoornissen.

Fout(je) gevonden? Meld het ons!
Bronmateriaal:
"Why Living in the Moment Is Impossible" - Pitt.edu
De foto bovenaan dit artikel is gemaakt door Adam Drewes (cc via Flickr.com).
  • Wessel

    De titel is een beetje flauw.
    Zonder verleden is er geen referentie en is een prikkel betekenisloos in het nu.
    Dáár was geen onderzoek voor nodig.

  • Ajo

    Weer een verzinsel van ons brein……

  • Panta Rhei

    De onderzoekers gaan uit van algemeenheden die voor de meeste mensen gelden. Dit heeft te maken met onze gewoontepatronen. Je kan je bewustzijn als hoofdenergie wel degelijk in het nu focussen. Zodra er sprake is van actie komt daarbij het geheugen en je vroegere ervaring om de hoek. Laat de onderzoekers eens met boeddhistische Arhats praten……….mindfulness, een boeddhistisch begrip gebaseerd op praktijk…..

    • Judith
    • http://www.facebook.com/halbe.hibma Halbe Hibma

      Als ik zo vrij mag zijn, heb ik het idee dat er in jouw reactie sprake is van een misconceptie.
      Je het helemaal gelijk m.b.t. gewoontepatronen i.e. dat wij iedere handeling die wij uitvoeren correleren aan een eerder gevoerde handeling en dat wij hierdoor bevatten wat voor handeling wij op dat moment aan het uitvoeren zijn.
      Waar het om gaat is dat ons bewustzijn schijnbaar niet in staat is om het perspectief op de wereld af te kaderen binnen het gegeven tijdsperspectief van het “nu” en dat daarom altijd ons handelen zal worden gereflecteerd op het handelen in het verleden, als een bevestiging dat ons handelen zal leiden tot het gewenste effect, dat mogerlijkerwijze kan worden bevestigd door een handeling dat vroeger heeft plaatsgevonden en geleid tot een bepaald effect (oorzaak –> gevolg).
      Het probleem dat jij introduceert is dat ons bewustzijn nog altijd een abstract begrip is, als (medische) wetenschap hebben wij tot heden nog steeds geen definitie kunnen vormen van dit begrip, wat eigenlijk heel merkwaardig is gezien het feit dat iedereen zich er wel een begrip van kan vormen, maar dat er vanuit een wetenschappelijk perspectief nog geen verklaring is gevonden voor dit begrip vanuit een neurologisch/psychologisch perspectief.

      • Wessel

        Het begrip bewustzijn wat minder lading geven zou kunnen helpen. Wat mij betreft zou bewustzijn kunnen inhouden: De stekker zit er in.
        Als de stekker erin zit kan het brein prikkels ontvangen en verwerken. Omdat dit zoveel prikkels tegelijkertijd zijn en allerlei hersengebieden simultaan werken ‘voelen’ we ons ‘bewust’.

  • Judith

    Als je leert om observator van je denken te kunnen zijn (d.m.v. zenbeoefening) en bewust bent dat je niet je gedachten bent, maar dat je gedachten hebt, dan heb je de keuze om jezelf niet te identificeren met je gedachten. Je kunt opmerken wanneer je in verleden tijd of toekomstdenken denkt en kunt dan vervolgens over gaan in ruimer perspectief denken. Vervolgens kun je een keuze maken welke gedachte jezelf en de wereld om je heen het meest gelukkig maakt. Als je een ruim bewustzijn hebt ontwikkelt, dan heb je dus keuze in wat je wil denken en kies je de gedachte die het meeste geluk creeert. Dit is een training die jaren duurt, maar uit eigen ervaring kan ik delen dat het mogelijk is. Ik kan het iedereen aanraden. Voor meer info lees :”Leer denken wat je wil denken”, geschreven door Rients Ritskes.

    • Judith

      Uit eigen ervaring kan ik delen dat des te meer je jezelf het leren denken wat je wil denken eigen maakt, des te meer je in het nu denkt en leeft en des te gelukkiger je jezelf voelt.

    • Clement

      Mee eens Judith, zie m’n andere comment op dit artikel.
      Met Metta,groet.

    • Ike

      Gedachten

  • Guy

    Is dit niet ook wat Krishnamurti beweert, we zien met de ogen van het verleden en nooit in het hier en nu. Dat is nu eenmaal zo evolutionair bepaald dat behoort bij ons leerproces. We moeten leren op eventueel gevaar snel te anticiperen, als onze waarneming niet gekoppeld was met onze voorgaande ervaringen bestonden we als soort al lang niet meer. De keerzijde van de medaille is dat we in een onmogelijkheid verkeren om onbevangen en onbevooroordeeld waar te nemen.

    • Clement

      Krishnamurti is een groot filosoof maar kan niet om de leringen van Gautama Boeddha heen. En het is wel degelijk mogelijk on onbevooroordeeld waar te nemen. Groet.

      • Guy

        Als U denkt dat het zo eenvoudig is dan hebt U de werking ervan niet goed begrepen. Om een voorbeeld te geven, een joodse man kijkt naar een schilderij waar oker tinten domineert en ervaart afschuw. Hij heeft als jongen in het Dossinkazerne gezeten in 1943-1944, de muren van dat kazerne zijn allemaal in het oker geschilderd het is nu een museum van de joodse deportatie. Elke keer hij iets in het oker ziet krijgt hij dat gevoel van beklemming al heeft dat niets te maken met dat verleden. Maar die verbinding tussen oker en benauwdheid worden automatisch gelegd voor hij ervan bewust is, er bestaat in onze hersenen geen delete knop. Het enigste wat hij kan doen is een nieuwe ervaring creëren die het voorgaande relativeert.

        • clement

          Begrijp ik Guy..heeft die persoon een lange retraite in afzondering ondergaan? Heeft hij d.m.v. boeddh. training de mind getraind? Wanneer iemand de instructies van een leraar en monnik opvolgd en voor langere tijd van s’morgens tot s’avonds, iedere dag, achtzaamheid op de ademhaling beoefent (anapanasati) of het rijzen en dalen van de onderbuik (Mahasi) als object gebruikt, zal dit een buitengewoon helende werking op zijn mind teweegbrengen. Meditatie is niet gemakkelijk hoewel iedereen kan leren om zich te concentreren op een lichamelijke sensatie, zoals de beweging in de onderbuik veroorzaakt door het ademen. Mensen hebben verschillende karakters en levenservaringen en voor de ene persoon gaat het mediteren gemakkelijk en voor de ander niet. Als iemand keer op keer een retraite doet, blijft zich inspannen gedurende retraites, dan zal zelfs iemand met trauma’s of depressies de ervaring krijgen die ervoor zorgt dat hij of zij zich bewust is van de tijdelijke aard van gedachten en reacties die men heeft in omstandigheden..
          Men ‘ziet’ de chain of thoughts opkomen in de mind en door zich te trainen in niet te reageren, niet dit te zien als van mij of ik denk dit, dit ben ik, dan zal de kracht die het denken had op de persoon doen afnemen en een zware last valt weg van de schouders. Een last die wij mensen allemaal meesleuren ons leven, de gedachten en innerlijk commentaar die ons beheersen, blijkt niet van ons te zijn, het blijkt een leeg proces te zijn die geconditioneerd is.
          Iemand met meditatie training ziet de gedachten zoals ze zijn: van tijdelijke aard en niet door jezelf gevormd. Hij of zij is dan dus vrij om te denken wat hij of zij wilt. Dit klinkt raar, maar ieder mens die mediteert heeft de zelfde ervaring. Dus in situaties waarin een voorheen geconditioneerd en emotioneel gedachten patroon zich manifesteerd zal op een dag dit proces geen invloed meer hebben op zijn gemoedstoestand. Er is wel een ‘weten’ en hij zal blijven herinneren. maar als zijn achtzaamheid sterk genoeg is kan hij of zij dit loslaten. In het hier en nu zonder te denken wat hij voorheen deed. Probeer het zelf, zie voor jezelf, geloof mij niet, groet..

          • Alex.

            ok je bent boedhist. fijn.je niet indentificeren met je gedachten is gevaarlijk,dit is wat schizofrenen doen. het bereiken van verlichting is niks anders dan een psychose.veel succes.

          • Clement

            Wat je hier beweert is zeer offensief en gericht tegen zeer veel mensen in oosterse culturen. Meditatie wordt al meer dan 2500 jaar beoefend. In de westerse wereld is het de meest groeiende ‘levensbeschouwing’.
            Zie uw geest als troebel water in een glas. Wanneer het denken tot rust komt, is het te vergelijken met een glas met zuiver water. Je kunt helder nadenken en niet onder invloed van boosheid en andere emoties reageren en denken. Je kunt je identificeren met andere geestestoestanden zoals liedevolle vriendelijkheid en compassie. (brengt geluk, Alex)
            Gedachten zullen niet verdwijnen, maar je kunt er voor kiezen welke gedachten e.d. je wilt vormgeven.
            Een vredige geest is geen schizofrenie, beste Alex.

          • Alex

            het is niet mijn bedoeling mensen te beledigen,ik heb zelf een oosterse achtergrond en heb ook lang aan meditatie gedaan.ik heb geen enkel probleem de voordelen ervan te erkenen, maar simpelweg je gedachten herkenen en kiezen welke je de wereld instuurt en welke niet is niks bijzonders,nog iets wat alleen door boedhistische training verkregen kan worden.ik begrijp dat het voor jouw als persoon heel hulpzaam geweest is,maar de manier waarop je het hier als de hoogste waarheid ten toon strooit komt vrij opdringerig over. het gaat mij er alleen om dat er gesteld wordt door judith dat je gedachten niet met jezelf indentificeert.
            al je gedachten komen voort uit jezelf,goed of kwaad,(zover dat bestaat) het geheim zit hem niet in verwerpen maar juist in erkening. zodra je gedachten als vanbuiten jezelf gaat beschouwen zet je de eerste stap richting psychose.

          • Alex

            mischien is het eens interresant om nog eens na te lezen hoe het bereiken van verlichting wordt omschreven en eens met schizofrenen te praten over hoe zij een psychose ervaren.ik denk dat je geen andere ervaring zult vinden die dit zo dicht nadert.

          • Clement

            Sorry ik wil niet opdringerig zijn Alex. Je hebt gelijk, gedachten dien je te accepteren voor wat ze zijn voortkomend uit je eigen mind. Je niet identificeren alszijnde vanjezelf..
            Maar dat is voor beginners wel een moeilijke opgave en een brug te ver voor velen. Ik weet nog goed dat ik veel moeite had om dit te begrijpen, want we hechten ons aan onze gedachten en innerlijke wereld van ervaringen, niet? Dit is wie we zijn…
            Dus ik denk om een vergelijking te maken met een zieke geest en een mind die een vergevorderde ervaring van concentratie en inzicht in de natuur van de mind en formaties heeft bereikt, totaal niet kan.
            Wat betreft ‘Verlichting’, dit geldt voor eigenlijk alles..het volgende voorbeeld:
            Wanneer iemand op een top van een berg staat en naar alle kanten van het uitzicht kan genieten, in detail de omgeving kan observeren, naar beneden wandelt en daar aangekomen verteld over wat hij of zij heeft gezien…De enige manier voor een ander om er achter te komen hoe het voelt om daar boven op de berg te staan en te zien wat hij of zij heeft gezien is zelf de moeilijke beklimming met alle obstakels en tegenslagen te ondernemen.
            Wat in teksten staat geschreven zijn woorden die een ervaring omschrijven…wat is jou ervaring wanneer je sterk geconcentreert je mentale activiteit observeert? Hoe omschrijf je het gevoel van geluk?

          • Alex

            je zegt het al zelf: je DENKT dat dat niet kan.het een sluit het ander niet uit.een geest kan zowel getrained als ‘ziek’ zijn. zoals in het artikel al geschreven: ze zijn beter in staat in het nu te leven. ook kunnen ze vaak juist door hun ervaringen met wanen en illusies deze in het leven beter doorzien. en zoals gezegd als je heel wilt zijn laat je dan eerst breken: juist door de afbraak van het zelf tijdens een psychose en de wederopbouw hiervan hebben ze vaak een zelfkennis en acceptatie waar maar weinigen aan kunnen tippen. dit alles samen,leven in het nu,kennis van het zelf,en het kunnen doorzien van de waan van de dag, maakt mijn inziens dat sommigen onder hen de verlichting beter benaderen dan menig monnik. daarnaast denk ik,maar dat is personelijk, dat juist door verlichting actief na te streven,je het onmogelijk maakt dit te bereiken.

          • Alex

            wat in text staat beschreven is idd een ervaring.het is juist daarom dat ik je vroeg de twee eens te vergelijken.ik zie veel overeenkomsten.het enige verschil tussen een gek en een sjamaan is de cultuur waarin hij zich bevindt.ik begrijp dat dit een gedachte is die voor velen als onaangenaam of onwenselijk wordt beschouwd,maar dat geeft me nog geen ongelijk. ik begrijp ook dat het moeilijk is mijn standpunt te begrijpen daar je geen psychose hebt doorgemaakt, zo zal het ook niet mogelijk zijn mij te overtuigen daar uw leraar nog niet ten hemel is gestegen,

          • Clement

            Mijn dank dat je mij geen psychose toeschrijft.

  • Clement

    Je kunt wel degelijk achtzaam zijn van de mentale ‘verschijnselen’ die plaats vinden in het moment van waarneming. Wanneer iemand getraind in boeddhistische meditatie oftewel achtzaamheid zich bewust is van gedachten die zich voordoen als resultaat van conditioneringen en door zijn training de gedachten laat voor wat het is, zullen die verdwijnen. Men is vrij van gewoontepatronen en gedrag dat voorheen je acties en beslissingen bepaalden in je leven. Nu ben je in het moment vrij van innerlijk commentaar, zoals dit is zus en dat is zo….etc., geen gekwetter meer. Rust en gelukkig. Niets meer moeten en niets meer dwangmatig willen. Die vrijheid die mensen ervaren wanneer zij langere retraites gedaan hebben geeft een verandering en kennis in hun leven dat ‘wetenschappers’ die geen ervaring met boed. meditatie hebben niet kennen. De Boeddha was de universele leraar en nog steeds. Hij zei, en dat geldt nog steeds en zal blijven gelden..:
    ‘Geloof mij niet, noch de geschriften of anderen, komt en ziet voor uwzelf. Onderzoek uw mind, train uw mind. Want een getrainde en geconcentreerde mind brengt werkelijk en blijvend geluk.’

  • Rob

    Waar het mis gaat, is de stelling van de auteurs.
    Er is slechts aangetoond (oud nieuws) dat bij waarneming het verleden als referentie wordt aangewend. Ook alle kennis voor het maken van beslissingen komt uit het verleden. ( ook oud nieuws )
    De betekenis van “in het nu leven” staat voor de kunst om vaste patronen en manipulatie door de omgeving te doorbreken en in echte vrijheid beslissingen nemen, gebaseerd op het “NU”.
    De exacte betekenis hiervan zal per persoon en cultuur verschillen, maar geen van de varianten zal na het lezen van dit onderzoek zijn deuren sluiten.
    Helaas zijn wetenschappers mediageil geworden en verzinnen ze steeds vaker overdreven en onsmakelijke titels voor hun onderzoeken.

  • http://www.facebook.com/dandy.warhol.146 Dandy Warhol

    1 grote bullshit. je hersenen kunnen dat wel….. denk aan nisk en luister uitsluitend naar alle geluiden in de omgeving….als je dat doet, stopt automatisch je ego (dat interne stemmetje) met ‘praten’/zeiken tegen je aan…. je ego houd je namelijk uit het NU.. en maakt zich constant ‘zorgen’ over de toekomst of verleden…als dit, als dit, had ik maar dit , had ik maar dat…. konstant zeiken over de toekomst of verleden….. maar mediteer je of luister je naar je omgevingsgeluiden dan houdt dat stemmtje plots zijn bek…. lees Eckhart tolle, de kracht van het NU leuk om te lezen en tijdens het lezen kan je in je hoofd meedoen met wat hij zegt/schrijft….LEUK !!

  • janet

    alles wat je nu ervaart is in het heden.
    hoeveel ‘tijd’ het lichaam ‘ de hersenen nodig hebben om iets te verwerken, doet niet ter zake, het is een automatisch proces.. en dat de hersenen gebruik maken van ervaringen uit het verleden doet ook niet ter zake.
    alles wat je nu waarneemt is in het heden.
    .. en het heden is het enige wat bestaat, je kunt alleen maar in het heden waarnemen,
    als je je iets herinnert uit het verleden, dan heb je die herinnering nu in het heden

  • Conformer

    Je moet het natuurlijk niet zo letterlijk nemen. Het heeft wel degelijk nut om te leven in het nu.

  • Youpie

    Zou het niet eens interessant zijn als die onderzoekers mensen onderzochten die in staat zijn in het nu te leven? Ik denk dat ze dan tot interessante conclusies zouden komen. Ik kan het nog niet, maar oefen er wel mee. En ik begrijp ook de context ervan. Mensen die in het NU leven, leven niet met vervuilde filters van het leven (het verleden dat onze beslissingen in het heden kleurt), maar zijn in staat vanuit hun ware ik (degene zonder boosheid, pijn en verdriet uit het verleden wat niet verwerkt is, maar wat wel je handelen vandaag de dag bepaalt) beslissingen te nemen. Mensen zijn in staat te veranderen, te vergeven en te vergeten. Als ik door een auto ben aangereden, moet ik dan mijn hele leven bang zijn voor auto’s? Of is het beter die angst te overwinnen? En dat is wat in het Nu leven betekent. Niet dat je verleden vergeet, maar wel de lading die erop ligt. Iemand die in het Nu wil leven, maar daarbij zijn verleden vergeet, vergeet daarmee ook de waardevolle lessen die ermee zijn geleerd. Je hebt je ervaringen nodig om de juiste beslissingen te kunnen nemen. Je hebt de emoties echter niet nodig. En daarom is het zo moeilijk voor ons mensen om in het heden te leven. We komen dan onze eigen stukken tegen die we menen niet aan te kunnen. En dan draaien we ons liever om, lopen er liever van weg, dan de confrontatie aan te gaan, door die emoties te gaan en ons ervan te bevrijden. Ik worstel er zelf nog vaak genoeg mee, maar het lukt me ook steeds vaker om in het nu te leven. Hoe meer ik opruim, hoe makkelijker het wordt. Het zal dus niet makkelijk zijn om voldoende deelnemers te vinden die in staat zijn in het NU te leven. De uitkomsten zouden denk ik echter verrassend kunnen zijn.

    • kees

      man hoelang heb jij hier over nagedacht

  • elohim

    Nou sorry hoor, maarre pak n mens zn geld af en hij kan niet anders als in het nu leven…ik leef met de dag, kan namelijk niet anders meer…en geniet met volle teugen. Fuck het verleden, toekomst is er niet.

© 2009-2013 Scientias.nl.
Adverteren · Stage lopen? · Disclaimer · Sitemap