Onze voorouders uit de IJstijd gebruikten ongeveer dezelfde woorden als wij

Nieuw onderzoek wijst erop dat onze voorouders die in de IJstijd leefden ongeveer dezelfde woorden gebruikten als wij tegenwoordig doen. Het suggereert dat mensen wereldwijd ongeveer 15.000 jaar geleden één taal spraken en dat de zeven grootste talenfamilies in Eurazië van deze taal afstammen.

Onderzoekers van de universiteit van Reading trekken die conclusie op basis van statistische modellen. Met de modellen tonen ze aan dat bepaalde woorden die we vandaag de dag nog gebruiken door de jaren heen zo langzaam zijn veranderd dat ze nog steeds overeenkomsten hebben met woorden die tienduizend of meer jaren geleden gesproken werden.

Klank
Het is niet voor het eerst dat onderzoekers proberen te achterhalen welke hedendaagse woorden zeer oude wortels hebben. Maar tijdens eerdere onderzoeken keken wetenschappers hierbij vooral naar woorden die qua klank op elkaar leken en dus waarschijnlijk een gezamenlijke ‘voorouder’ hadden. Denk bijvoorbeeld aan een woord als het Latijnse ‘pater‘ en het Engelse ‘father‘. Het probleem met deze aanpak is dat het ook heel toevallig kan zijn dat deze twee woorden dezelfde klank hebben. Er zijn namelijk genoeg woorden met ongeveer dezelfde klank die toch niets met elkaar te maken hebben, denk aan Engelse woorden als ‘team‘ en ‘cream‘.

Veelgebruikte woorden
Onderzoekers van de universiteit van Reading omzeilen dat probleem door zich te richten op woorden die vandaag de dag nog veelvuldig gebruikt worden (bijvoorbeeld: I, you, we, bark en man). Ze tonen aan dat de kans dat deze woorden door de jaren heen weinig veranderd zijn, groot is. “We ontdekten dat cijfers, voornaamwoorden en bijzondere bijwoorden veel trager worden vervangen (door andere woorden, red.),” vertelt onderzoeker Mark Pagel. Ze hebben een ‘halfwaardetijd’ van tienduizend of meer jaren. Door juist de klank van deze woorden met elkaar te vergelijken, konden onderzoekers met grotere zekerheid stellen dat bepaalde woorden aan elkaar verwant waren en dus dezelfde wortels hadden die terug te leiden waren tot één gezamenlijke ‘voorouder’. “Woorden die meer dan ongeveer één keer in de duizend woorden werden gebruikt, blijken een zeven keer grotere kans te hebben om geworteld te zijn in de Euraziatische ‘superfamilie’ van talen.” Van deze superfamilie stammen in ieder geval de zeven grote talenfamilies van Eurazië af, zo schrijven de onderzoekers in het blad Proceedings of the National Academy of Sciences.

Het onderzoek suggereert dat er ongeveer 15.000 jaar geleden wereldwijd één taal gesproken werd. Die taal versplinterde zich gaandeweg in zeven talen en die zeven talen versplinterden verder in de pak ‘m beet 7000 talen die vandaag de dag op onze planeet gesproken worden.