Oudste ivoorwerkplaats ter wereld ontdekt in Duitsland

Wetenschappers hebben nabij het Duitse plaatsje Zeitz een 35.000 jaar oude werkplaats teruggevonden. In de werkplaats werd het ivoor van mammoeten verwerkt en onder meer tot kralen gemaakt. Het is een unieke vondst: nog nooit werd zo’n oude ivoorwerkplaats teruggevonden.

De onderzoekers hebben bewijzen gevonden dat in de werkplaats stukken ivoor in laagjes werden gehakt. Ook vonden ze bewijzen terug dat het ivoor elders weer tot allerlei vormen werd uitgesneden.

Objecten
In de werkplaats werden ook enkele ivoren objecten teruggevonden. Bijvoorbeeld ivoren kralen en enkele objecten die nog niet helemaal af waren. Ook troffen de onderzoekers een versierde staaf en fragmenten van een kunstobject aan.

Laagje voor laagje leggen de onderzoekers de werkplaats bloot. In het mdiden van de foot ziet u 25 centimeter lange ivoren staafjes liggen. Foto: Cornelia Moors.

Moderne mensen
Maar wie waren 35.000 jaar geleden in deze werkplaats aan het werk? Vroege moderne mensen die in veel opzichten op ons leken, zo stellen de onderzoekers. Het ivoor haalden ze van dode mammoeten af. Onduidelijk is of de moderne mensen zelf op mammoeten joegen of dat de mammoeten waar ze ivoor van af haalden een natuurlijke dood stierven. Een andere mogelijkheid is dat de mammoeten al veel eerder bijvoorbeeld door Neanderthalers gedood waren en het ivoor vele jaren later door moderne mensen werd verwerkt.

Deze gereedschappen werden op zo’n twee meter afstand van de werkplaats gevonden. © MONREPOS; Foto: Olaf Jöris

Breitenbach
De onderzoekers deden hun ontdekkingen in het gebied Breitenbach. Hier bevond zich duizenden jaren geleden een flinke nederzetting die zeker 6000 vierkante meter en mogelijk zelfs 20.000 vierkante meter in beslag nam. Sinds het begin van de twintigste eeuw worden in het gebied opgravingen gedaan. En er zijn al heel wat objecten teruggevonden.

Veel van die objecten zijn op zichzelf niet zo uniek: vergelijkbare objecten van vergelijkbare leeftijd zijn eerder ook al teruggevonden. Maar: de meeste van deze eerder teruggevonden objecten werden in grotten aangetroffen, terwijl Breitenbach een hele open ruimte is. De moderne mensen hadden – in tegenstelling tot moderne mensen in grotten – de vrijheid om die ruimte zelf in te delen. Bestuderen hoe ze die ruimte indeelden, is zeer nuttig. Het geeft ons namelijk een goed beeld van het dagelijks leven van deze mensen.

Fout(je) gevonden? Meld het ons!
Bronmateriaal:
"Oldest ivory workshop in the world discovered in Saxony-Anhalt" - Rgzm.de
De foto bovenaan dit artikel is afkomstig van MONREPOS; Foto: Olaf Jöris.
  • Anoniem

    Ik lees daar de Neanderthaler is verantwoordelijk voor het moorden van die mammoeten.
    Geloof ik eerlijk gezegd niet veel van, gezien de Neanderthaler alleen moorden wat ze nodig hadden, zij zouden nooit of te nooit hele kudden uitmoorden, want als ze dat deden hadden ze het jaar er op ook geen mammoet vlees meer en alles van die dieren werd gebruikt, beenderen, pezen, pels, dus de slagtanden uit ivoor zouden dan ook wel gebruikt zijn geweest voor het ene en het andere.
    Trouwens, het is altijd al gezegd-beweerd dat de moderne mens de reden is waarom de mammoet aan haar einde kwam, zoek het daar dan.

    Langs de andere kant kan het ivoor uiteraard ook van een mammoet begraafplaats afkomstig zijn.
    In Afrika bv zijn-waren er ook olifanten kerkhoven, waar zieke en vooral oudere dieren naar toe gaan-gingen om rustig te sterven.
    Ik spreek in verleden tijd, gezien de meeste olifanten geen kans meer krijgen om naar zulke kerkhoven toe te gaan, ze worden afgeschoten door de huidige mens, voor het ivoor.

    • bart van der voort

      Olifantenkerkhoven zijn een mythe, moet ik je teleurstellen. Olifanten sterven waar ze sterven, en worden tot het einde aan toe, indien het een kind of wijfje is, tot de dood bijgestaan door de kudde.

      • Anomiem

        Bedankt bart, ik had altijd geweten-geleerd dat er zo iets bestond als olifanten kerkhoven, maar voor de rest er nooit bij stil gestaan of het nu wel of niet waar is.
        Vandaar dan toch maar eens op onderzoek gegaan en dit is het resultaat.

        http://nl.wikipedia.org/wiki/Olifantenkerkhof
        Verteld niet veel eigenlijk,al vallen me drie woorden wel op, legende, theoie, mythe.

        http://www.andrews-elephants.com/elephant-graveyard.html
        Deze is een hele goede en verteld heel wat meer over het tot standkomen van deze, legende, theorie, mythe.Maar dit springt me buiten al de rest wel in het oog ”Those who have returned from a quest for the elephant graveyard tell tales of confusion. They have followed dying elephants for days on end, only to discover that the elephant, although terminal, has been leading them in circles to confuse them. This may account for the death and dehydration of many of the unsuccessful explorers”

        http://www.animalliberationfront.com/News/2005_11/ElephantGraveyard.htm
        Deze verteld me dit ”Elephants never forget their dead By Roger Highfield” ” Legend has it that there are elephant graveyards where the great creatures congregate to mourn the bleached bones of their dead. Scientists ruled out the existence of the graveyards long ago, concluding that the myth arose from the discovery of collections of the remains of animals that had suffered a similar fate, whether at the hands of poachers, becoming trapped or as a result of a natural disaster. ”

        http://en.wikipedia.org/wiki/Elephants'_graveyard
        Oei, deze verteld me nog wat anders ”Other theories focus on elephant behavior during lean times, suggesting that starving elephants gather in places where finding food is easier, and subsequently die there. [ 3 ] Similarly, Rupert Sheldrake notes that elephant skeletons are frequently found in groups near permanent sources of water and suggests that elephants suffering from malnutrition instinctively seek out sources of water in the hopes of improving their condition. The elephants that do not improve develop increasingly low blood sugar, slip into a coma and die. Finally, older elephants whose teeth have worn out (typically after their sixth set of teeth) seek out soft water plants and eventually die near watering holes. [ 4 ]‘

        Dus in the end kan ik er van uit gaan, dat het nog steeds een theorie is maar wel eentje die mogelijk is…Goed??We weten ook niet echt hoe mammoeten leefden of omgingen met elkaar in die tijd, we kunnen dat alleen maar gissen en kijken naar het gedrag van de huidige olifanten, die overal weer niet het zelfde is.
        Laat me alleen nog een beetje hopen dat de mens toen al niet, zo dom was om alles in 1 keer af te slachten het zij voor het plezier het zij voor de pracht of praal.
        Want anders waren zij toen al, in feite de hoofd reden waarom de Mammoeten uiteindelijk zijn uit gestorven, net zoals het hedendaags het geval is….heeft de mens dan niets geleerd in al die jaren???