Wetenschappers hebben ontdekt dat fytoplankton, microscopisch kleine zeeplantjes, in staat is om het hazenpad te kiezen wanneer het zich bedreigd voelt. En dat is een primeur: voor zover bekend is er geen enkele andere plant die dat doet.

De onderzoekers bestudeerden hoe fytoplankton en zoöplankton met elkaar omging, toen ze bij toeval ontdekten dat fytoplankton soms het hazenpad kiest. Ze zagen hoe Heterosigma akashiwo heel anders ging zwemmen wanneer er organismen in de buurt kwamen die het fytoplankton op hun menu hadden staan. Dat meldt het blad PLoS ONE.

Uniek
“We hebben al vaak gezien dat fytoplankton de eigen bewegingen in het water kan controleren en zich richting licht en voedingsstoffen kan bewegen,” vertelt onderzoeker Susanne Menden-Deuer. “Wat we niet wisten, is dat ze reageren op roofdieren door van ze vandaan te zwemmen. We kennen geen enkele andere plant die dit doet.”

WIST U DAT…
…fytoplankton ons wellicht kan helpen om klimaatverandering tegen te gaan?

Voelen
Opvallend genoeg reageerden de microscopisch kleine plantjes alleen op roofdieren die ook echt fytoplankton aten: andere roofdieren riepen niet zo’n schrikreactie op. “Fytoplankton kan het duidelijk voelen wanneer het roofdier er is. Ze vluchten zelfs bij de geur van het roofdier, maar reageren het heftigst wanneer ze het roofdier voelen.” En dat is zeker geen overbodige reactie, zo blijkt wel uit experimenten.

Experiment
De onderzoekers confronteerden fytoplankton met hun vijanden en creëerden tegelijkertijd een plek waar de kleine plantjes veilig zouden zijn. De plantjes begaven zich zodra ze het roofdier voelden direct naar de veilig plek, alwaar ze zichzelf elke 48 uur vermenigvuldigen. Wanneer de onderzoekers geen veilige plek creëerden, aten roofdieren al het fytoplankton binnen een dag op.

Onduidelijk is nog of veel soorten fytoplankton dit gedrag vertonen. Dat moet uit nader onderzoek blijken. “Als het veel voorkomt onder fytoplankton, dan zou het een heel belangrijk proces zijn.” Het kan namelijk het verschil maken tussen leven en dood. “Ik zou me er niet over verbazen als andere soorten deze vaardigheid ook bezaten. Het zou ze goeddoen.”