Schilderijen Van Gogh vervagen door blootstelling aan uv-straling

De zonnebloemen van Van Gogh zien er anno 2011 nog stralend uit, maar ooit waren ze nog helderder. Wetenschappers beweren dat de kleuren van de schilderijen van de grootmeester vervagen. Van Gogh gebruikte loodchromaat als kleurstof in de gele verf, maar door zonlicht en ultraviolet licht verandert deze kleur. Geel wordt in de loop van de tijd bruin.

De onderzoekers stelden een paar schilfertjes loodchromaat bloot aan ultraviolet licht. Na een paar uur waren de schilfertjes een stuk donkerder geworden. Röntgenonderzoek bevestigt dat het chroom in deze korte tijd veranderde van chroom-4 naar chroom-3.

Moeilijk op te knappen
Aangezien de chemische reactie tussen de verflaag en de vernislaag plaatsvindt is het voor restaurateurs moeilijk om schilderijen op te knappen.

Kennis
“Voor het behoud van het erfgoed van Van Gogh op lange termijn, is het van groot belang om te weten hoe de schilderijen veranderen,” vertelt Ella Hendriks, hoofdrestaurator van het Van Gogh Museum in Amsterdam. “Die kennis hebben wij nodig om de schilderijen ook in de toekomst zo goed mogelijk in hun oorspronkelijke pracht te behouden.”

Proces stoppen
“Verder onderzoek is nodig om de dynamiek van de verkleuring in kaart te brengen”, vertelt Joris Dik van TU Delft, die meewerkte aan het onderzoek. “Hoe snel en onder welke omstandigheden verkleurt het pigment? Dat is op dit moment nog onduidelijk. Hopelijk brengt dit onderzoek ons uiteindelijk bij de belangrijkste vraag: hoe kunnen we dit proces stoppen of vertragen.”