Veel ozon vernietigd boven noordpool

Lage temperaturen in de stratosfeer zorgen ervoor dat de komende lente erg veel ozon wordt vernietigd boven de noordpool. “We hebben er alles aan gedaan om de atmosfeer te beschermen tegen chloorfluorkoolstofverbindingen, maar toch verliezen we nu grote hoeveelheden ozon”, vertelt ozonwetenschapper Markus Rex van het Duitse Alfred Wegener Instituut. “Op dit moment hebben we al de helft van alle ozon verloren dat daar hoort te zijn.” En deze trend zet zich de komende maanden voort.

Rex en andere wetenschappers uit Europa, Rusland en Noord-Amerika kwamen tot deze conclusie door gegevens van dertig Arctische stations te analyseren. Zij denken dat het broeikaseffect mogelijk zorgt voor minder ozon. Broeikasgassen warmen het aardoppervlak op, maar zorgen er tevens voor dat de stratosfeer afkoelt. Dit jaar is er opvallend veel ozon afgebroken door uitzonderlijk lage temperaturen in de statosfeer. Dit komt overigens deels door de Arctische vortex. De vortex ontstaat door koude temperaturen nabij de noordpool en de rotatie van de aarde. De lucht binnen de vortex is kouder dan de lucht daarbuiten. Hierdoor ontstaan chemische reacties, waardoor zeer reactieve moleculen met ongepaarde elektronen ontstaan. Zoals u wellicht weet bestaat ozon uit drie zuurstofatomen. De zeer reactieve moleculen trekken ozon uit elkaar, waardoor er alleen nog maar losse zuurstofatomen overblijven.

De afbraak van ozon is niet fijn. Ozon heeft namelijk een belangrijke functie: het blokkeert schadelijke straling. Deze straling kan leiden tot huidkanker of kan DNA van dieren of mensen beschadigen.

Hoewel de productie van ozonvernietigende stoffen sinds 1987 verboden is, hangen deze stoffen nog wel zeker vijftig jaar in de atmosfeer. En gezien de klimaatverandering doorgaat, ziet het er voorlopig niet naar uit dat de positieve effecten van het verbod op chloorfluorkoolstofverbindingen opwegen tegen de negatieve effecten van het door de mens verhoogde broeikaseffect.

Print Friendly and PDFPrint dit artikelPrint Friendly and PDFPDF Foutje in de tekst gevonden? Meld het ons!
Bronmateriaal:
"Arctic May Face Record Loss of Ozone This Spring" - LiveScience.com
  • moose

    “We hebben er alles aan gedaan om de atmosfeer te beschermen tegen chloorfluorkoolstofverbindingen, maar toch verliezen we nu grote hoeveelheden ozon”
    Dus het verbod heeft niet geholpen om de ozon afbraak tegen te gaan als in een paar dagen de hoeveelheid ozon is gehalveerd.
    Kennelijk is er meer aan de hand. Wellicht is de ozon weggewaaid door de arctische vortex?
    En omdat de zon de laatste jaren in een minimum zit qua activiteit telt dit feit zeker niet meer mee.

    “Zij denken dat het broeikaseffect mogelijk zorgt voor minder ozon”
    Denken? Mogelijk? Dus zeker weten doet men het niet?

    “Hoewel de productie van ozonvernietigende stoffen sinds 1987 verboden is, hangen deze stoffen nog wel zeker vijftig jaar in de atmosfeer.”
    Vreemd dat dan alleen op de polen de ozon hoeveelheden in een jaarlijks patroon varieren, ondanks dat daar niets aan cfks is uitgestoten.
    Welk bewijs is er dat deze stoffen zolang daar hangen?

    “positieve effecten van het verbod op chloorfluorkoolstofverbindingen”
    Welke dan? Kennelijk heeft het geen effect op de ozon hoeveelheden.

  • Philip

    Do cosmic rays destroy the ozone layer?

    New data gathered from satellites and ground-based stations support the idea that much of the destruction of Antarctic ozone involves the action of cosmic rays, says a physicist in Canada. This goes against the widely-accepted notion that the ozone layer — which shields Earth from harmful ultraviolet radiation — is depleted via the action of direct sunlight.

    http://physicsworld.com/cws/article/news/38398

    PS: ik heb het hier ook al eens over gehad, maar werd toen af geblaft dat het niet waar was.
    De ijzige temperatuur en kosmologisch straling vreet aan die ozon als een bijtend zuur.

  • Markeerstift

    Beste philip,

    Ik heb je linkje gelezen en heb een vraag… Als ik naar het artikel ga staat er de volgende samenvatting:
    “….
    The results provide strong evidence of the physical mechanism that the CR-driven electron-induced reaction of halogenated molecules plays the dominant role in causing the ozone hole.
    ……”

    Het lijkt te zeggen dat zonnestralen het ozon afbreken gebruikmakend van de halogeneerde verbindingen, oftewel CFK’s…

    Hoe lees jij dit? Ik vindt het verwarrend. Het artikel waarna jij verwijst lijkt te suggereren dat Zonnestralen direct (dus zonder CFK’s) het ozon afbreekt. Kijken we verder dan lijkt het tegenovergestelde waar…

    raar toch?

  • Philip

    Het stuk is id vrij controversieel en ingewikkeld te volgen, maar zover dat ik mee ben, spelen CFK’s nog steeds een rol.

    Eenderzijds breekt het zonlicht rechtstreeks CFK’s af, maar door het afbreken van die CFK’s en die extreme min temps gebeuren er chemische reacties.
    Een van die chemische reacties is dat CFK’s worden omgezet in moleculair chloride.
    Het is deze chloride die de oorzaak is dat ozon word opgelost, dus onrechtstreeks zijn CFK’s mede verantwoordelijk dat ozon oplost, maar niet rechtstreeks dus.

    De nieuwe theorie suggereert dat ultraviolet licht-straling dit proces ook in werking zet, dus niet alleen direct zonlicht-elektronen.
    Dus heel waarschijnlijk spelen beide processen een rol in het afbreken van CFK’s waarbij dan een chemische reactie optreed zoals chloride, waarbij dus ozon voor een gedeelte oplost.

    Ik zal zien of ik later nog wat links kan vinden in verband kosmologische straling, zoals Gamma, beta, alfa etc.. die er ook voor zorgen dat ozon oplost.
    Want wat ik de voorbije jaren geleerd heb is dat er verschillende elementen en factoren een deel hebben in het afbreken van ozon, rechtstreeks en onrechtstreeks.