Wetenschap ontdekt brave ster

Onderzoekers hebben voor de eerste keer een neutronenster ontdekt die zich helemaal volgens het boekje gedraagt.

Neutronensterren zijn het resultaat van de ineenstorting van massieve sterren. En zo’n neutronenster heeft het echt niet gemakkelijk: heet plasma dat van een naburige ster wordt gehaald, regent met enorme kracht op het oppervlak van de ster. Dit plasma vormt als het ware een laagje brandstof om de neutronenster. Wanneer zich voldoende brandstof om de ster bevindt, resulteert dat in een explosie die wij waarnemen als meer röntgenstralen in de ruimte.

Voorspelling
De afgelopen jaren hebben wetenschappers neutronensterren uitgebreid bestudeerd. Dat leverde modellen op die voorspellen hoe deze ster zich gedraagt. Uit die modellen blijkt bijvoorbeeld dat meer plasma resulteert in meer röntgenstraling. Volgens dit model zou er ook een situatie mogelijk moeten zijn waarin er geen sprake is van gigantische explosies, maar de thermonucleaire fusie stabiel is en voortdurend plaatsvindt. Dat zou gebeuren wanneer grote hoeveelheden plasma op de ster ‘regenen’. “Dat zou moeten gebeuren, maar gedurende drie decennia zagen we het niet,” vertelt onderzoeker Manuel Linares.

Volgens het boekje
Maar wetenschappers hebben nu dus een ster ontdekt die zich wel netjes volgens de regels gedraagt, zo is binnenkort in het blad The Astrophysical Journal te lezen. Op de ster in kwestie valt meer en regelmatiger plasma. Hierdoor blijven enorme uitbarstingen uit. Toch bleven er na die waarneming nog wel vragen. Want waarom heeft het drie decennia geduurd voor de onderzoekers zo’n ‘brave’ ster ontdekten?

Draaien
De onderzoekers denken het wel te weten. Ze vergeleken de ster met neutronensterren die eerder waren bestudeerd. Zo ontdekten ze dat de neutronenster in kwestie veel langzamer draaide dan zijn soortgenoten. Waarschijnlijk heeft het draaien van sterren ook invloed op uitbarstingen. En dat is in de modellen niet meegenomen. Dat de ene traag draaiende ster aan de modellen voldoet, komt doordat de snelheid waarmee deze draait te verwaarlozen is.

Onduidelijk is hoe de snelheid waarmee een ster draait precies invloed heeft op nucleaire verbranding. Maar de onderzoekers hopen dat uit te gaan zoeken. En zo moet de ster die alles volgens de modellen doet, leiden tot hele nieuwe modellen waarin ook de rotatie van sterren is meegenomen.