Zo wordt een worm onsterfelijk

Wetenschappers hebben achterhaald hoe een soort platwormen in theorie onsterfelijk kan worden.

Dat is te lezen in het blad Proceedings of the National Academy of Sciences. De onderzoekers baseren hun conclusies op experimenten met platwormen.

Regeneratie
Platwormen zijn in staat om zich te regenereren. Zo kunnen ze indien nodig hele nieuwe spieren, een nieuwe huid en zelfs een heel nieuw brein laten ontstaan. Wanneer een lichaamsdeel dus niet meer naar behoren werkt, wordt het vervangen. En zo kan de platworm heel oud worden.

Telomeren
Het zette wetenschappers voor een raadsel. Want het proces van deling vergt normaal gesproken veel van een organisme. Elke keer wanneer een cel zich deelt, worden de telomeren namelijk korter. Telomeren beschermen de uiteinden van chromosomen. Wanneer deze beschermende delen te kort worden dan is een cel niet langer in staat om zich te delen en is regeneratie dus ook uitgesloten. Maar hoe doen de platwormen dat dan? Want zij blijven maar regenereren.

Aseksueel
Om dat te achterhalen, bestudeerden de onderzoekers de platwormen. Zo ontdekten ze dat platwormen die zich aseksueel voortplanten een gen bezitten dat het enzym telomerase in het lichaam van de worm brengt. Dit enzym kwam de onderzoekers bekend voor: wij mensen beschikken er ook over. Het zorgt ervoor dat telomeren hun lengte behouden. Helaas is dit enzym enkel in ons vroege leven actief, dus als we ouder worden, beginnen de telomeren toch af te takelen. Maar bij de platworm is daar geen sprake van, zo blijkt. Wanneer platwormen regenereren (en dus hun telomeren aantasten) zorgt het gen ervoor dat er heel veel van dit enzym vrijkomt, waardoor de telomeren op lengte worden gehouden.

Seksueel
Wormen die zich seksueel voortplanten, gebruiken deze tactiek niet. Onduidelijk is nog of zij hun telomeren wel hun hele leven op lengte kunnen houden en als dat het geval is hoe ze dat dan doen.

Het onderzoek laat zien wat er voor nodig is om in theorie onsterfelijk te worden en dat het voor dieren mogelijk is om zich zo te ontwikkelen dat onsterfelijkheid binnen handbereik is. De onderzoekers hopen het proces in de toekomst nog beter te kunnen bestuderen en zo precies te weten te komen hoe een onsterfelijk dier (en wellicht later: een onsterfelijk mens) ontstaat.