Naarmate de olieramp in de Golf van Mexico omvangrijker wordt, neemt ook het aantal slachtoffers toe. Vrijwilligers werken hard om de besmeurde vogels schoon te krijgen. Wetenschappers vragen zich echter af of dat slim is. Het zou goedkoper en humaner zijn om de dieren af te maken.

“Doden, niet schoonmaken,” zo adviseert bioloog Silvia Gaus. “Uit serieus onderzoek blijkt dat de gemiddelde overlevingskans van een met olie besmeurde vogel kleiner dan één procent is.”

Stress

De olie dobbert intussen langzaam in de richting van diverse natuurgebieden. Eén daarvan is Breton National Wildlife Refuge. Daar wonen naar schatting zo’n 34.000 vogels. Als een groot deel hiervan schoongemaakt moet worden, dan levert dat enorm veel stress op. Niet alleen voor de mens, maar zeker ook voor de vogels. En die stress kan de dieren fataal worden.

Kooloplossing

Op dit moment krijgen alle vogels die zijn schoongemaakt een kooloplossing gevoerd. Deze moet voorkomen dat het giftige effect van de olie grip krijgt op het binnenste van de dieren. Maar dat is zinloos, zo meent Gaus. De vogels zullen uiteindelijk hoe dan ook wegkwijnen door beschadigingen aan de nieren en lever.

Instinct

Foto: International Bird Rescue Research Center

Gaus weet waar ze het over heeft. Ze hielp met het opruimen en schoonmaken van de Noordzee toen het schip Pallas 90 ton olie lekte. Zo’n 13.000 vogels kwamen toen om. Zodra een vogel bedekt is met olie, zal deze zijn snavel en tong gebruiken om de giftige substantie te verwijderen, weet Gaus.

Want zolang de olie op de veren zit, kan het dier geen water afstoten en raakt hij al snel onderkoeld. “Het instinct om zichzelf schoon te maken, is groter dan het instinct om te jagen. Dus zolang de veren onder de olie zitten, zullen de vogels niet eten.”

Vlugge, pijnloze dood

Het opmerkelijke advies van Gaus staat niet op zichzelf; studies en collega’s zijn het met haar eens. Zelfs het Wereld Natuur Fonds (WNF) denkt dat een vlugge en pijnloze dood het beste is. Zo liet de organisatie na de Prestige-olieramp voor de kust van Spanje in 2002 weten: “Vogels die met olie bedekt zijn en nog gevangen kunnen worden, kunnen niet worden geholpen. Daarom wil het Wereld Natuur Fonds schoonmaken niet adviseren.”

Tijdens de Prestige-ramp kwamen 250.000 vogels om. Van de duizenden vogels die werden schoongemaakt, stierven de meesten binnen enkele dagen alsnog. Slechts 600 exemplaren overleefden het en konden weer worden uitgezet. Uit onderzoek is gebleken dat de gemiddelde levensduur van de schoongemaakte vogels na de ramp zeven dagen was.