BIOLOGIE  Het aantal botsingen tussen vliegtuigen en vogels neemt toe. De botsingen worden bovendien steeds ernstiger. In de eerste zeven maanden van 2009 waren er 57 gevallen waarbij het vliegtuig ernstig beschadigd raakte. En in drie gevallen werd het luchtvaartuig compleet verwoest. Zes mensen raakten gewond, acht kwamen om.

Dat blijkt uit een analyse op basis van de laatste overheidscijfers. In 2007 was er sprake van zo’n 7507 botsingen. Voor 2009 verwacht men – zodra alle cijfers binnen zijn – zeker 10.000 botsingen te kunnen noteren. Dat zou betekenen dat er gemiddeld elke dag 27 botsingen tussen een vliegtuig en vogel plaatsvinden.

Oorzaak
Waarom worden steeds meer botsingen tussen vogels en vliegtuigen gemeld? Er lijken drie oorzaken voor te zijn. Ten eerste zijn de vliegtuigmaatschappijen ijveriger geworden in het melden van dergelijke botsingen. Ten tweede neemt het aantal groepen grote vogels toe. Neem de Canadese gans bijvoorbeeld. Deze reizen in troepen en zijn in die hoedanigheid in staat om de motoren van een groot passagiersvliegtuig uit te schakelen. Bovendien wordt het daar boven in de lucht natuurlijk ook niet rustiger. “Vogels en vliegtuigen vechten om luchtruim en het wordt steeds drukker,” meent Richard Dolbeer, expert als het gaat om botsingen in het luchtruim.

Ernstig
De door vogels totaal verwoeste luchtvaartuigen zijn onder meer een Airbus A320 en een helikopter. De eerste stortte met 155 passagiers in de Hudsonrivier nadat deze met een troep Canadese ganzen botste.
Een helikopter stortte na een botsing met een havik op een olieplatform. De twee piloten en zes passagiers kwamen om.
Het lijkt misschien onwaarschijnlijk dat een vogeltje een vliegtuig op de grond dwingt, maar piloot Roger Wutke weet wel beter. Hij had juist de landing ingezet toen een 60 centimeter grote fuut door zijn windscherm schoot. Het dier raakte Wutke en de radioheadset. Wutkes bril vloog van zijn hoofd en hij was bedekt met bloed. Zonder veel te kunnen zien, heeft hij het toestel uiteindelijk aan de grond gekregen. “Ik weet niet hoe ik het deed,” vertelt hij. “Het was best lastig.”

Steeds meer vliegtuigmaatschappijen doen er alles aan om de vogels uit de buurt van hun banen te houden, maar de meeste botsingen vinden kilometers verder plaats: hoger in de lucht. Daar treffen vliegtuig en nietsvermoedende rondvliegende vogels elkaar het vaakst. En wat valt daar aan te doen? Er wordt op dit moment gewerkt aan een radar die ook vogels detecteert. De aanschaf hiervan is weliswaar een flinke investering, maar waarschijnlijk niet te vergelijken met de schade die vogels kunnen aanrichten. Zo vloog een onschuldige adelaar afgelopen jaar in de rechtermotor van een Boeing 757. Kosten? Veertien miljoen dollar.