Het Groninger Instituut voor Archeologie heeft in Friesland een heel bijzondere vondst gedaan: archeologen ontdekten er een zeker 2000 jaar oude ‘dobbe’: een drinkplaats voor vee.

In de periode waaruit deze dobbe stamt, zag het noorden van Nederland – en dus ook Friesland – er heel anders uit. Er waren nog geen zeeweringen, want die kwamen pas in de twaalfde eeuw tot stand. Om toch in dit gebied dat regelmatig met hoog water te maken had, te kunnen overleven, bouwden mensen terpen. Heuvels waarop ze ook bij hoog water droge voeten hielden.

Drinkwater
Maar hoog en droog zitten, is natuurlijk niet voldoende om te overleven. Er moet ook wel voldoende drinkwater zijn. De mensen legden voor zichzelf waterputten aan. Voor de dieren werden dobbes gegraven: flinke putten waar het regenwater in opgevangen werd.

Gevonden

In de dobbe vonden de onderzoekers ook nog aardewerk en botten van dieren terug. Zo zijn er bijvoorbeeld botten van walvissen aangetroffen. Waarschijnlijk verzamelden mensen deze langs de kust en brachten ze deze naar hun woonplaats om er van alles van te maken.

Oud
De archeologen hebben nu zo’n dobbe teruggevonden. Ze troffen deze ten zuiden van Dronrijp in Friesland aan. De dobbe kwam rond het begin van de jaartelling tot stand en is daarmee de oudste dobbe die ooit in Noord-Nederland is aangetroffen. De dobbe is met een doorsnede van 25 meter en een diepte van 3 meter best flink. Nog nooit werd in het kustgebied zo’n grote dobbe aangetroffen.

Inmiddels is er van de dobbe zelf weinig meer te zien, zo vertelt dr. Johan Nicolay aan Scientias.nl. “Na het afronden van de opgraving, wat ondertussen gebeurd is, is de dobbe weer met grond opgevuld en afgedekt. Wel hebben we de sporen natuurlijk goed gedocumenteerd met foto’s en tekeningen; daarnaast zijn uit de vulling van de ingraving veel vondsten verzameld (met name
aardewerk en dierlijk bot, dat als afval is te beschouwen) en grondmonsters genomen om onder meer naar de aanwezigheid van botanische resten te kijken.”

De dobbe. Foto: J. van Gent / Rijksuniversiteit Groningen / Groninger Instituut voor
Archeologie.