Op het puntje is zelfs nog wat inkt te zien.

Archeologen hebben de oudste ‘tatoeage-naald’ in Noord-Amerika tot nu geïdentificeerd. Het voorwerp werd zo’n 2000 jaar geleden in Utah vervaardigd door de Anasazi; een prehistorische inheems Amerikaanse cultuur. Antropoloog Andrew Gillreath-Brown stuitte toevallig op de naald terwijl hij door archeologische vondsten neusde die al meer dan veertig jaar in een opslag lagen. Zijn ontdekking duwt het vroegste bewijs van het bestaan van tatoeages in het noordwesten van Amerika met meer dan een millennium terug.

2000 jaar oude tatoeage-naald met aan de puntjes nog wat zwarte inkt. Afbeelding: Bob Hubner/WSU

De naald
Het handvat van de tatoeage-naald is bijna 9 centimeter lang en is gemaakt van de Rhus trilobata-plant. Aan het uiteinde zijn er yucca-bladeren om het voorwerp gewikkeld. Daarnaast steken er aan één kant twee scherpe cactusstekels uit, die zelfs aan de puntjes nog een beetje zwarte inkt bevatten.


Zwarte inkt
Deze zwarte puntjes wekten gelijk interesse bij Gillreath-Brown op en besloot het voorwerp nader te onderzoeken. Zo analyseerde de onderzoeker het voorwerp met een rasterelektronenmicroscoop, röntgenfluorescentie en met energiedispersieve spectrometers. Gillreath-Brown ontdekte dat het zwarte pigment waarschijnlijk koolstof bevatte, een element dat veel wordt gebruikt in tatoeages.

Tatoeages
Tatoeages zijn een kunstvorm die onder veel inheemse culturen van over de hele wereld voorkomt. Maar wanneer of waarom er mee begonnen werd, weten onderzoekers eigenlijk niet. Om de oorsprong van de tatoeage te achterhalen, analyseren archeologen vaak afbeeldingen in oude kunstwerken en proberen instrumenten die gebruikt werden om tatoeages te zetten te herkennen. En op die manier vonden archeologen eerder al een oude tatoeage-naald uit Arizona, gedateerd tussen 1100 – 1280 na Christus. Toen Gillreath-Brown een vergelijkbaar uitziend voorwerp uit een oude doos haalde en erachter kwam dat het voorwerp zeker 1000 jaar ouder was dan de eerder ontdekte tatoeage-naalden, wist hij dat hij iets speciaals had ontdekt. “Toen ik het uit de doos trok en besefte wat het kon zijn, werd ik gelijk heel blij,” vertelt hij.

De vondst van de naald geeft wetenschappers een zeldzame blik in het leven van een prehistorisch volk, wiens gebruiken en cultuur we grotendeels al vergeten zijn. Zo betekent de vondst van de tatoeage-naald bijvoorbeeld dat de prehistorische inheemse Amerikaanse bevolking al tatoeages als kunstvorm kenden. “Er is tot nu toe nog nooit direct bewijs gevonden dat prehistorische mensen uit het zuidwesten van Amerika tatoeages zetten,” zegt Gillreath-Brown. “Het voorwerp geeft ons daarom informatie over de vroegere zuidwestelijke cultuur waar we niet veel over weten.”