In Europa was 2019 zelfs het warmste jaar aller tijden.

Dat blijkt uit nieuwe cijfers van de Copernicus dienst voor klimaatverandering (C3S). Hoewel het jaar 2016 vooralsnog het warmste jaar ooit blijft, volgt 2019 op de voet. “2019 was wederom een uitzonderlijk warm jaar,” concludeert Carlo Buontempo, hoofd van Copernicus. “Het is zelfs het op een na warmste jaar wereldwijd in onze dataset. Verschillende maanden hebben records gebroken.”

De cijfers
Uit de data blijkt dat de temperatuur in 2019 zo’n 0,6 graden Celsius hoger lag dan gemiddeld tussen 1981 en 2010 het geval was. De grootste verschillen werden gemeten in Alaska en grote delen van het Arctisch gebied. Ook in Oost- en Zuid-Europa, het zuiden van Afrika en Australië steeg het kwik naar bovengemiddelde waarden. De gemiddelde temperatuur in de laatste vijf jaar lag bovendien tussen de 1,1 en 1,2 graden Celsius hoger dan in het pre-industriële tijdperk. Het betekent dat de afgelopen vijf jaar de warmste ooit waren.


Luchttemperatuur in 2019 op twee meter hoogte, vergeleken met het gemiddelde van de periode 1981-2010. Bron: ERA5. Credit: ECMWF Copernicus Climate Change Service (C3S)

Europa
Dat het afgelopen jaar in Europa bijzonder warm was, zal vast niemand zijn ontgaan. Vele landen ondergingen een verzengende hitte. Ook in Nederland was het recordbrekend warm. En de cijfers van Copernicus liegen er niet om. Uit de gegevens blijkt dat 2019 voor Europa het warmste jaar ooit was. Alle seizoenen waren warmer dan normaal, waarbij de zomer en de herfst de boeken in gaan als de op drie na warmste aller tijden.

December 2019
In het rapport wijden de onderzoekers een apart hoofdstuk aan de temperaturen in de maand december van 2019. Hieruit blijkt dat de wereldwijde temperaturen gelijk waren aan die in december 2015, waardoor beide de warmste decembermaanden ooit waren. In december 2019 lag de temperatuur meer dan 0,7 graden Celsius hoger dan gemiddeld tussen 1981 en 2010 in deze maand het geval was. De gemiddelde temperatuur in Europa lag zelfs 3,2 graden Celsius hoger dan tussen 1981 en 2010. Afgelopen december was dan ook in Europa de warmste ooit.

Maar daar houden de recordbrekende cijfers nog niet op. Het afgelopen decennium gaat volgens Copernicus namelijk ook nog eens de boeken in als de warmste ooit. “Het is alarmerend dat de afgelopen vijf jaar en het afgelopen decennium de warmste ooit zijn,” aldus Jean-Noël Thépaut, directeur van ECMWF Copernicus.

60 maandgemiddelden van wereldwijde luchttemperaturen op twee meter hoogte (links) en geschatte verandering sinds het pre-industriële tijdperk (rechts) volgens verschillende datasets: ERA5 (ECMWF Copernicus Climate Change Service, C3S); GISTEMPv4 (NASA); HadCRUT4 (Met Office Hadley Centre); NOAAGlobalTempv5 (NOAA), JRA-55 (JMA); en Berkeley Earth.

CO2-concentraties
Verder blijkt dat de CO2-concentraties in de atmosfeer verder zijn gestegen. De satellietmetingen van wereldwijde CO2-niveaus in de atmosfeer gaven aan dat de CO2-concentratie in 2019 wederom met 2,3 ± 0,8 ppm steeg. Deze resultaten komen overeen met de eerdere voorspellingen van het WMO en het Global Carbon Project (GCP).


Maandelijkse wereldwijde CO2-niveaus van satellieten, kolomgemiddelde CO2 (XCO2), voor 2003-2019. De numerieke waarden in het rood zijn jaarlijkse gemiddelden. Gebaseerd op de C3S/Obs4MIPs(v4.1) versterkte (2003-2018) en CAMS inleidende, bijna actuele data (2019). Bron: University of Bremen for Copernicus Climate Change Service(C3S) en Copernicus Atmosphere Monitoring Service (CAMS) geïmplementeerd door ECMWF

Klimaattrend
Volgens Thépaut duiden de recordbrekende hoge temperaturen van de afgelopen vijf en tien jaar niet gelijk op een klimaattrend. “Dit omdat maandelijkse temperatuurdeviaties variëren en sommige regio’s over langere tijd lagere temperaturen kunnen tonen,” legt hij uit. “Wij produceren data over de dagelijkse temperaturen wereldwijd en publiceren maandelijkse en jaarlijkse samenvattingen, gebaseerd op een dataset die teruggaat tot 1979. Voor het bepalen van mogelijke klimaattrends op de langere termijn zijn observaties van lang geleden noodzakelijk. Daarom vergelijken we onze data ook met de klimaatdata van het pre-industriële tijdperk om deze klimaattrends vast te stellen.”

Toch blijkt uit de cijfers dat de opwarming van de aarde onverminderd doorgaat. Iets waar volgens vele wetenschappers echt iets aan moet gebeuren. Nog niet zo lang geleden riepen zeker 11.000 wetenschappers de noodtoestand uit vanwege klimaatverandering. De onderzoekers zien het als hun morele verplichting om de mensheid (nogmaals) te waarschuwen voor wat – als we niet snel actie ondernemen – komen gaat. In de verklaring komen de wetenschappers bovendien met zes duidelijke maatregelen om de impact van de opwarming van de aarde te bestrijden.