Hier werd het fundament voor onze wereldheerschappij gelegd.

In een grot in Kenia hebben archeologen meer dan 30.000 voorwerpen ontdekt die meer licht werpen op een cruciale periode in onze evolutionaire geschiedenis: de tijd waarin Homo sapiens modern gedrag ging vertonen. De vondsten staan beschreven in het blad Nature Communications.

Prima staat
Onder de voorwerpen bevinden zich onder meer krijtjes, van struisvogeleieren gemaakte kralen, versierde botten en stenen gereedschappen. En de voorwerpen zijn nog in perfecte staat, zo vertelt onderzoeker Ceri Shipton. “De stenen gereedschappen zijn nog steeds scherp. De kralen en gegraveerde botten zijn nog intact, wat heel zeldzaam is.” En ook de krijtjes lijken niet door de tand des tijds te zijn aangetast. “Ze zijn nog in dezelfde staat als toen mensen ze weggooiden.”

Een greep uit de vondsten in de grot in Kenia: een versierd bot (1), een gebroken pijlpunt, gemaakt van een bot (2), een priem gemaakt van een hoorn (3), een krijtje (4), van struisvogeleieren gemaakte kralen (5-9), van in zee ontdekte schelpen gemaakte kralen (10-13). En onderaan zie je dan nog stenen gereedschappen die – in vergelijking met stenen gereedschappen uit eerdere perioden – opvallend klein zijn. Afbeelding: Francesco d’Errico & Africa Pitarch Marti.

Bijzonder
De ontdekking van deze resten is om twee redenen heel bijzonder. Ten eerste bevinden ze zich in een grot die zo’n 78.000 jaar geleden al door mensen werd bewoond en eigenlijk tot 500 jaar geleden continu bewoond is geweest. Het is voor het eerst dat onderzoekers een plek hebben ontdekt waar mensen zich zo lang op rij thuis hebben gevoeld. Wat de vondst verder bijzonder maakt, is dat er resten te vinden zijn uit een cruciale periode in de evolutionaire geschiedenis van de mens. We hebben het dan over een periode die zo’n 67.000 jaar geleden begon en geassocieerd wordt met de opkomst van modern menselijk gedrag en een moderne menselijke cultuur in Afrika. “Je begint dingen te zien, zoals versierde botten, kralen gemaakt van schelpen of struisvogeleieren, kleine stenen gereedschappen en botten die zijn bewerkt tot pijlpunten,” vertelt Shipton.

Eerdere vindplaatsen die meer onthulden over deze belangrijke periode in de geschiedenis van de mens bevonden zich in Zuid-Afrika en de Riftvallei (Oost-Afrika). “Dit is het eerste gebied aan de Oost-Afrikaanse kust,” aldus Shipton. En dat gebied zag er heel anders uit dan het leefgebied van mensen in de Riftvallei of Zuid-Afrika. “Vroege mensen waren graag op open graslanden, waar veel grote dieren zijn om op te jagen.” Maar de mensen die in deze Keniaanse grot actief waren, woonden in een heel ander gebied. “Deze mensen leefden in tropische bossen en joegen op apen en kleine herten, dieren die je alleen met geavanceerdere technieken kan vangen.” En dat zien we terug in de grot die bol staat van de innovatie. “Het is dit flexibele gedrag dat onze soort in staat stelde om de rest van de wereld – buiten Afrika – te bewonen.” Collega Andy Herries bevestigt dat. “Het gebied (…) laat zien hoe vroege moderne mensen in deze tijd in staat waren om zich aan een breed scala aan nieuwe leefomgevingen aan te passen. Het is een kleine voorbode van onze uiteindelijke bewoning van elke hoek en elk leefgebied op aarde.”