SGP-lijsttrekker Kees van der Staaij heeft deze week tegen heel wat zere benen geschopt. Hij beweerde dat de kans dat vrouwen na een verkrachting zwanger raken, heel klein is. Grote onzin, roepen pro-abortusorganisaties. Maar zit er niet ergens een kern van waarheid in Van der Staaijs uitspraken?

Van der Staaij haalde zich de woede op de hals van veel politici, vrouwenorganisaties en pro-abortusorganisaties, en eigenlijk zowat heel Nederland. Want seks is seks, en dan maakt het niet uit of dat gedwongen, of vrijwillig is. Toch? Niet helemaal, zo blijkt uit diverse onderzoeken. Sterker nog: zwangerschap na verkrachting komt statistisch juist váker voor dan bij vrijwillige seks. Hoe kan dat?

Ruim begrip
Het is lastig om één bepalende factor aan te wijzen. Er bestaan wel cijfers over het onderwerp: gemiddeld 3% van de vrouwen wordt zwanger bij vrijwillige seks, tegenover zo’n 7% bij verkrachting. Nu is het begrip verkrachting heel ruim in deze context: Een vrouw kan natuurlijk met geweld verkracht worden door een onbekende, maar ook structureel door haar echtgenoot. Ook doen vrouwen in lang niet alle gevallen aangifte bij de politie, waardoor cijfers niet rotsvast zijn. Ook zijn de cijfers niet in steen gehouwen. Er zijn diverse onderzoeken gedaan onder bepaalde aantallen vrouwen, waarbij verschillende resultaten naar voren komen.

Wist u dat…

… het in sommige Amerikaanse staten nodig is eerst een echo te bekijken voordat wordt gekozen voor een abortus?

Aantallen
Wel is er onderzoek gedaan naar het aantal zwangerschappen dat voortkomt uit verkrachting. Volgens een (Nederlands) onderzoek van de Rutgers Groep wordt 6,9% van de vrouwen zwanger na een verkrachting. In Amerika zijn daar ook diverse onderzoeken naar gedaan, maar met iets andere resultaten. Ook dat cijfer kan echter variëren, omdat het hier gaat om individuen en geen specifieke gevallen. Een vrouw die bijvoorbeeld meermalen verkracht wordt en een kind krijgt, wordt geteld als één geval.

Normaal
Er bestaan ook geen wetenschappelijk onderbouwde conclusies over de normale kans op zwangerschap na één keer seks (vrijwillig of onvrijwillig). Wel weten we dat gemiddeld 3,1% van de vrouwen zwanger wordt van “reguliere seks”. Ook daar is echter moeilijk iets over te zeggen, want sommige onderzoeken tellen wel anticonceptiecijfers mee, en andere niet.

Giswerk
Waar het hogere percentage vrouwen dat zwanger raakt na verkrachting vandaan komt, is gissen. Wetenschappers vermoeden dat het voor een deel komt omdat slachtoffers vaak nog jong zijn. Oudere (menopausale) of al zwangere vrouwen zijn geen doelwit voor verkrachters. Die kiezen vaak jonge (vaak minderjarige) slachtoffers uit, die op dat moment erg vruchtbaar zijn. Ook komt er bij kijken dat verkrachte vrouwen soms wel, maar soms ook geen anticonceptiemiddelen gebruiken op dat moment.

Er komen dus meer zwangerschappen voor bij verkrachte vrouwen, al zijn die cijfers nergens hard te weerleggen. Een reden voor meer zwangerschappen onder verkrachte vrouwen is ook niet aan te wijzen. Eén ding weten we zeker: vlak voor de verkiezingen is het niet slim om uitspraken te doen over zo’n gevoelig onderwerp.