De resusaap Pinocchio heeft een handige manier bedacht om kokosnoten open te maken. Hij rolt ze naar de haven van het eiland, kiest er een geschikt dok uit en gooit de kokosnoot daar op. Totdat deze opent. Geen enkele andere aap op het eiland kan dit en dat betekent dat Pinocchio het monopolie over de kokosnoten heeft.

Wetenschappers bestudeerden Pinocchio vanwege diens grote neus, maar wisten niet wat ze zagen toen deze zijn strategie uit de doeken deed. De aap – die op het eilandje Cayo Santiago, ten oosten van Puerto Rico woont – doet het heel handig.

Rollen
Pinocchio selecteert een noot en gebruikt dan een voorzichtige horizontale worp om deze naar de haven te rollen. Dat is slim, want een resusaap wandelt veelal op vier poten en kan de kokosnoot dus niet vasthouden. Zodra de aap bij de havens is, kiest hij een cementen dok uit: één van de meest platte en hardste oppervlakken op het eiland.

Worp
Daar gooit hij de kokosnoot de lucht in. De aap gebruikt daarvoor een onderhandse worp. “Hij gaat op zijn achterpoten staan, springt met een klein hopje in de lucht en beweegt zijn armen omhoog waardoor een onderhandse worp ontstaat,” vertelt onderzoeker Jordan Comins. Zodra Pinocchio de kokosnoot loslaat, gaat deze een flink eind de lucht in om vervolgens met een klap op het cement te vallen. De aap herhaalt dat enige keren, totdat de noot barst.

Uniek
De uitvinding van Pinocchio lijkt uniek te zijn. De wetenschappers bestudeerden in totaal 1000 apen op het eiland en geen enkele kende het kunstje van Pinocchio. Doordat het zo ingewikkeld is, is de kans klein dat andere apen hem na gaan doen.

Monopolie
“Wat me verrast is dat tot op heden geen enkele aap in deze groep dezelfde strategie gebruikt om kokosnoten te openen. Op dit moment lijkt het erop dat Pinocchio het monopolie over de kokosnoten op dit eiland heeft.”

Raadsel
Het trucje van Pinocchio is specifiek en heel functioneel. Dat verklaart wellicht waarom andere apen er nog niet in geslaagd zijn om het na te doen. En dat suggereert dat bepaalde vormen van gedrag alleen onder hele specifieke omstandigheden kunnen worden overgedragen. Welke omstandigheden dat zijn, is een raadsel voor de wetenschappers.

Voor een filmpje over de truc kunt u hier terecht.