Chimpansees die in dierentuinen leven, vertonen soms heel raar gedrag. Dat wijst erop dat ze mentaal niet in orde zijn, zo stellen onderzoekers.

Het rare gedrag duikt enkel op onder chimpansees die in gevangenschap leven. De gevangen chimpansees trekken bijvoorbeeld hun haren uit of bewegen voortdurend van voren naar achteren. Het gedrag is herkenbaar: mensen doen het soms wanneer ze niet goed in hun vel zitten. De onderzoekers stellen dan ook dat het aannemelijk is dat dit gedrag erop wijst dat ook de chimpansee het psychisch moeilijk heeft.

Proefdier
“Absoluut abnormaal gedrag en mogelijke problemen met de geestelijke gezondheid worden meestal geassocieerd met apen in laboratoria,” vertelt onderzoeker Nicholas Newton-Fisher. “Daarom waren we ook verrast om zoveel abnormaal gedrag te zien bij chimpansees die in goede dierentuinen leefden.”

WIST U DAT…

Brein
“We moeten concluderen dat het brein van de chimpansee moeite heeft met gevangenschap.” De onderzoekers baseren die conclusie op een onderzoek onder 40 chimpansees. De apen werden twee jaar lang bestudeerd. Alle veertig chimpansees vertoonden abnormaal gedrag: ze dronken urine, deden zichzelf pijn, trokken hun haren uit, enzovoort. En dat gedrag werd nooit waargenomen bij wilde chimpansees.

Mooi verblijf
Alle bestudeerde chimpansees leefden in wat algemeen wordt beschouwd als ‘goede omstandigheden’. De dieren kregen een gevarieerd dieet, hadden een mooi en groot verblijf en genoeg soortgenoten om zich heen. Uit onderzoek is gebleken dat het verbeteren van de omgeving van de aap het dier goed doet. Maar dit onderzoek wijst erop dat gevangenschap – hoe mooi het hok ook is – toch problematisch is voor de chimpansee.

Maar dat is geen reden om alle chimpansees per direct uit de dierentuinen te halen, zo benadrukken de onderzoekers. Veel chimpansees in dierentuinen zijn ooit proefdieren geweest of illegaal verhandeld. Een dierentuin is de enige plaats waar deze dieren kunnen leven: uitzetten is geen optie. Bovendien dienen ze zeker een functie in de dierentuin. Zo is uit onderzoek gebleken dat kinderen enorm gebaat zijn bij een bezoek aan de dierentuin: ze leren zo veel over dieren en hun gedrag. Wel zou het goed zijn als dierentuinen meer aandacht hadden voor de mentale gesteldheid van de chimpansee, zo concluderen de onderzoekers.