Wetenschappers hebben voor het eerst op beeld vast kunnen leggen dat ook bonobo’s nee ‘zeggen’ door met hun kop te schudden. De bonobo – een relatief nabij familielid van de mens – kan de mens het hoofdschudden dan ook weleens geleerd hebben.

In het ene filmpje is te zien hoe een moederaap haar hoofd schudt als ze ziet dat haar kind iets doet wat niet mag: in een boom klimmen. In een ander filmpje schudt een bonobo het hoofd als een ander voedsel probeert te stelen.

Communicatie
Het is bekend dat grote apen zoals de bonobo het hoofd gebruiken om dingen duidelijk te maken. Ze knikken, buigen en schudden het hoofd om met anderen te communiceren. Dat het hoofd soms ook gebruikt wordt om iets negatiefs duidelijk te maken, is echter helemaal nieuw.

Samenleving
Dat juist de bonobo’s zoveel gebaren met het hoofd maken, heeft volgens de onderzoekers te maken met hun samenlevingen. De bonobo leeft in een tolerante groep waarin samenwerking en gelijkheid voorop staat. Door te schudden zouden conflicten voorkomen kunnen worden.

Eenduidig
Gedurende het onderzoek schudden vier verschillende bonobo’s hun hoofd naar aanleiding van dertien verschillende gelegenheden. De onderzoekers waarschuwen dat dit gedrag niet al te gemakkelijk moet worden vertaald. Net als bij mensen is het schudden met het hoofd niet eenduidig. Hier bedoelen we bijvoorbeeld ‘nee’, maar in andere culturen betekent hoofdschudden ‘ja’.

Benieuwd naar de beelden? Klik hier om te zien hoe een moederaap haar kind verbiedt om met groente te spelen. Let op: het filmpje weigert wel eens dienst. Een paar keer verversen wil dan helpen.