Nieuw onderzoek suggereert dat het doel van het klimaatakkoord van Parijs al in 2026 aan diggelen kan worden geslagen.

Tot die conclusie komen Australische onderzoekers in het blad Geophysical Research Letters. Ze waarschuwen voor een versnelde opwarming van de aarde die het resultaat zou zijn van een positieve Interdecadale Pacifische Oscillatie (kortweg IPO).

Over IPO
IPO is een fenomeen dat invloed heeft op het weer en de oceaan en twee fasen kent: positief en negatief. Tijdens de positieve fase zijn de oceaantemperaturen in het tropische deel van de Stille Oceaan ongebruikelijk hoog, terwijl de watertemperaturen ten noorden en zuiden van het tropische deel van de Stille Oceaan ongebruikelijk laag zijn. Wanneer de IPO de negatieve fase ingaat, wordt de situatie omgedraaid.

Effect op klimaat
We weten dat de IPO effect heeft op het klimaat. Tussen 1925 en 1946 en in de periode 1977 tot 1998 was sprake van een positieve IPO. In beide perioden steeg de gemiddelde temperatuur wereldwijd snel. Tussen 1947 en 1976 was sprake van een negatieve IPO en bleven de wereldwijde temperaturen min of meer stabiel.

Vertraagde stijging
Hoewel de IPO in 1999 weer de negatieve fase inging, zien we nu echter iets opmerkelijks. De gemiddelde oppervlaktetemperatuur wereldwijd is niet gestabiliseerd, maar blijft stijgen (weliswaar iets trager dan voorheen). “De positieve fase van de IPO zal die vertraging zeer waarschijnlijk corrigeren,” stelt onderzoeker Ben Henley. In het verleden hebben we immers ook gezien dat positieve fasen samenvallen met perioden van versnelde opwarming. “Als dat gebeurt, kunnen we de komende decennia een versnelde opwarming verwachten.”

Dit gifje laat zien welk effect een positieve en negatieve IPO op de wereldwijde temperatuur heeft.

Wanneer wordt ‘ie positief?
Grote vraag is natuurlijk wanneer de IPO in een positieve fase belandt. Sommige onderzoekers denken dat de IPO alweer in de positieve fase zit. Ze onderschrijven die theorie door te wijzen op de recordbrekend warme jaren 2014, 2015 en 2016. Als de IPO nu inderdaad al positief is en de opwarming in een stroomversnelling brengt, zouden de temperaturen wereldwijd al in 2026 1,5 graad Celsius hoger uitvallen dan in pre-industriële tijden (zie het gifje hierboven). “Maar zelfs als de IPO in een negatieve fase blijft, laat ons onderzoek zien dat wereldwijde temperaturen waarschijnlijk in 2031 al 1,5 graad Celsius hoger uitvallen.”

Het onderzoek heeft enorme implicaties voor het klimaatakkoord van Parijs dat eind 2015 werd gesloten. In het akkoord nemen landen zich voor om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5 graad Celsius. “Als de wereld die doelstelling wil halen, moeten overheden een beleid nastreven dat niet alleen de uitstoot vermindert, maar ook koolstof uit de atmosfeer haalt. En als we de grens van 1,5 graad voorbijgaan, moeten we ons nog steeds ten doel stellen om de wereldwijde temperatuur te laten zakken,” vindt Henley.