En op de Noordpool zou de temperatuur tegen het jaar 2300 door het verbranden van alle fossiele brandstoffen zelfs 17 graden stijgen.

Tot die conclusies komen onderzoekers vandaag in het blad Nature Climate Change. Ze baseren zich op modellen.

Warmer
Als we alle resterende fossiele brandstoffen verbranden, komt er zo’n 5 miljard ton aan CO2 vrij. De modellen laten zien dat die hoeveelheid CO2 ervoor zorgt dat de temperatuur op aarde in 2300 gemiddeld tussen de 6,4 en 9,5 graden Celsius hoger komt te liggen. Lokaal kan de temperatuur echter nog veel verder stijgen. Op de Noordpool resulteert die hoeveelheid CO2 volgens de modellen bijvoorbeeld in een opwarming die tussen de 14,7 en 19,5 graden Celsius ligt. Ook voorspellen de onderzoekers binnen dit scenario vier keer meer regen in het tropische deel van de Stille Oceaan en de helft minder regen in Australië.

Feedback
Voorspellen hoe het klimaat er in de toekomst uit gaat zien, is niet eenvoudig. Eén van de lastigere factoren in deze voorspellingen zijn de feedback-systemen: processen die ontstaan door de opwarming van de aarde en die opwarming versterken of afremmen. Een voorbeeldje: ijs reflecteert zonlicht, waardoor het gebied waarin het te vinden is relatief koel blijft. Maar als het gebied opwarmt en het ijs smelt, verandert dat. Het zonlicht wordt niet meer gereflecteerd, maar geabsorbeerd door het oceaanwater of de aarde die vanonder het ijs tevoorschijn komt. En daardoor wordt de opwarming van dit gebied nog eens versterkt. Het kan verklaren waarom de Noordpool volgens dit onderzoek tot wel 17 graden Celsius warmer wordt.

2000 ppm
Op dit moment zit er in de atmosfeer zo’n 400 ppm (deeltjes per miljoen) CO2. Als we alle resterende fossiele brandstoffen verbranden, stijgt dat naar 2000 ppm. Het is niet voor het eerst dat onderzoekers een beeld proberen te schetsen van de opwarming die daarmee gemoeid is. Maar dit is volgens deskundigen wel de meest nauwkeurige schets tot op heden. En die ziet er aanzienlijk somberder uit dan eerdere schetsen (gebaseerd op eenvoudigere klimaatmodellen). “De schatting is realistisch,” vindt professor James Renwick, verbonden aan de Victoria University of Wellington, maar niet betrokken bij dit onderzoek. Hij wijst erop dat er in de gebruikte modellen met tal van factoren en feedback-systemen (zie kader) rekening is gehouden.

Chaos
“Het paper is in lijn met ons beeld van hoe het klimaat reageert op grote toenames van broeikasgassen en waarschuwt hoe de toekomst eruit kan zien als we fossiele brandstoffen blijven verbranden,” stelt Renwick. “De opwarming en klimaatverandering die deze resultaten laten zien zou de wereld tot een chaos maken en waarschijnlijk resulteren in miljarden doden door toedoen van honger en conflicten over grondstoffen.”

Het is een beeld om somber van te worden. Maar we moeten niet vergeten dat de onderzoekers in dit paper een ‘worst case scenario‘ schetsen. Ze gaan er immers vanuit dat mensen geen moeite doen om minder energie te gaan verbruiken of een alternatief voor fossiele brandstoffen te omarmen en we tendiengevolge alle fossiele brandstoffen in de komende honderden jaren verbruiken. We hoeven het dus niet zover te laten komen. “Overheden wereldwijd moeten het klimaatakkoord van Parijs zo snel mogelijk ratificeren,” vindt dr. Jim Salinger, verbonden aan de universiteit van Otago en niet bij dit onderzoek betrokken. “Er is geen tijd te verliezen, anders zal een gevaarlijke klimaatverandering zich later deze eeuw al aandienen.”