aarde

In subductiezones verdwijnt veel meer oceaanwater dan gedacht. Onderzoekers hebben berekend dat de Japanse subductiezone die in 2011 voor een enorme beving en tsunami zorgde alleen al gedurende het bestaan van de aarde 3,5 keer al het water dat de oceanen rijk zijn naar de bovenmantel zou kunnen hebben gesluisd.

Subductiezones zijn gebieden waar een oceanische plaat onder een andere plaat duikt. De zones kunnen enorme aardbevingen veroorzaken. De beving die Japan in 2011 trof, is daar een voorbeeld van. De beving scoorde een negen op de schaal van Richter en resulteerde – mede door toedoen van een tsunami – in een enorme ravage en grote problemen met een kernreactor.

“We ontdekten dat breukzones die in diepe oceaantroggen voor de kust van het noordelijke deel van Japan ontstaan soms tot wel 150 kilometer diep zijn”

Veel meer
Het was al bekend dat dergelijke subductiezones in staat zijn om oceaanwater naar de bovenmantel te vervoeren. Maar een nieuw onderzoek van de universiteit van Liverpool suggereert nu dat het om veel grotere hoeveelheden water gaat dan gedacht. En dat een deel van dat water heel diep in de aarde wordt opgeslagen. “We ontdekten dat breukzones die in diepe oceaantroggen voor de kust van het noordelijke deel van Japan ontstaan soms tot wel 150 kilometer diep zijn,” vertelt onderzoeker Tom Garth. “Deze breukzones kunnen grote hoeveelheden water vervoeren. Het suggereert dat subductiezones veel meer water van de oceaan naar de mantel verplaatsen dan eerder werd gedacht.” De onderzoekers maken dat ook heel concreet. Ze schatten dat de Japanse subductiezone in de tijd dat de aarde bestaat tot wel 3,5 keer de hoeveelheid water die nu in alle oceanen op aarde te vinden is, naar de bovenmantel zou kunnen hebben verplaatst.

Opgeslagen
Een deel van het naar de mantel verplaatste water komt weer vrij wanneer de tektonische plaat verwarmd wordt. Het water zorgt ervoor dat het materiaal waar de mantel uit bestaat smelt en draagt zo bij aan de totstandkoming van actieve vulkanen boven de subductiezone. Een ander deel van het water wordt dieper de mantel in gevoerd en diep in de aarde opgeslagen.

Het onderzoek is belangrijk. Door te achterhalen hoeveel water er naar de mantel wordt verplaatst, kunnen onderzoekers uiteindelijk meer te weten komen over hoe de platentektoniek begonnen is en hoe de continentale korst ontstaan is.