Sommige neutronensterren blazen veel straling de ruimte in. Deze neutronensterren hebben een zeer sterk magnetisch veld en worden daarom magnetars genoemd. Uit nieuw onderzoek blijkt echter dat niet alle energierijke neutronensterren een sterk magnetisch veld hebben. Oftewel: niet alle actieve neutronensterren zijn magnetars.

Wat is een neutronenster?
Een neutronenster (of pulsar) is het eindstadium van een ster van 1,4 tot drie zonnemassa’s. De zon is dus net iets te klein om aan het eind van haar leven te transformeren in een neutronenster en verandert in de verre toekomst in een witte dwerg. Een neutronenster bestaat volledig uit neutronen, doordat tijdens het ineenvallen van de sterkern de elektronen met de protonen versmelten. Van scheikundige elementen is dan geen sprake meer, waardoor een neutronenster eigenlijk één gigantische atoomkern wordt. Nog zwaardere sterren staat een levenseinde als preonster, quarkster of zwart gat te wachten.

…en een magnetar?
Wanneer een ster voor een supernova een hoge rotatiesnelheid en een sterk magnetisch veld heeft, dan is de kans groot dat de ster transformeert in een magnetar in plaats van een normale neutronenster. Een magnetar is een zeer magnetische neutronenster. Het magnetische veld is op het oppervlak 50 tot 1000 keer sterker dan dat van een normale neutronenster. De ster heeft heel veel energie en dat resulteert in sterbevingen, ontploffingen en het vrijkomen van straling. Uiteindelijk zorgt dit ervoor dat een magnetar langzamer gaat draaien.

Zwak magnetisch veld
Wetenschappers hebben met NASA’s Chandra röntgenobservatorium en de Swift-satelliet de neutronenster SGR 0418 van dichtbij bekeken. Deze pulsar is zeer actief en zorgt regelmatig voor gigantische uitbarstingen. Het object gedraagt zich in eerste instantie als een magnetar. “Toch is het magnetische veld niet zo sterk”, zegt Dr. Silvia Zane van het Mullard Space Science laboratorium. “Normale magnetars roteren na verloop van tijd steeds langzamer, omdat ze veel energie wegduwen vanaf de ster. Wij hebben SGR 0418 490 dagen in de gaten gehouden, maar zagen geen afname in rotatiesnelheid.”

WIST U DAT…

…wetenschappers in december 2009 voor het eerst een nevel vonden rondom een magnetar?

Geheim mechanisme
De grote vraag is nu: hoe tovert dit object zulke grote uitbarstingen uit de hoge hoed? Welk mechanisme is hier aan het werk? “Theoretici moeten wellicht dieper gaan graven om een verklaring te vinden voor dit object”, zegt Dr. Nanda Rea van het Institut de Ciencies de l’Espai. En tot die tijd is het alleen maar gissen.