Nergens is de dichtheid van het plastic afval zo hoog als op de stranden van Henderson.

Henderson is een onbewoond eiland in de Stille Oceaan. Het dichtstbijzijnde dichtbevolkte gebied is maar liefst 5000 kilometer van dit eiland verwijderd. En toch is Henderson hartstikke smerig. Op het eiland zijn naar schatting 37,7 miljoen stukjes plastic te vinden. Dat stellen Britse onderzoekers in het blad Proceedings of the National Academy of Sciences.

Recordbrekend
Op de stranden van Henderson zijn tot 671 stukken plastic afval per vierkante meter te vinden. Nog niet eerder hebben onderzoekers plastic afval in zo’n grote dichtheid aangetroffen.

Eén van de stranden van het onbewoonde, afgelegen Henderson. Afbeelding: Jennifer Lavers.

Het onderzoek
De onderzoekers bemonsterden vijf verschillende plekken op het eiland. Op basis daarvan schatten ze dat tot op heden meer dan 17 ton aan plastic afval op het eiland is afgezet. En elke dag zouden daar 3750 nieuwe stukjes afval bij komen. Het zijn zeer waarschijnlijk nog maar conservatieve schattingen, zo stelt onderzoeker Jennifer Lavers. “Het is aannemelijk dat onze gegevens de werkelijke hoeveelheid afval op Henderson onderschatten aangezien we alleen in staat zijn om stukjes plastic groter dan twee millimeter en tot op een diepte van tien centimeter gelegen te bemonsteren en niet in staat waren om monsters af te nemen langs kliffen en de rotsachtige stukken kustlijn.”

De gyre
Maar hoe komt al dat afval op dit afgelegen eilandje – dat hooguit eens in de vijf jaar voor onderzoeksdoeleinden door mensen bezocht wordt – terecht? De onderzoekers wijzen erop dat het eiland ligt nabij het hart van de Zuid-Pacifische gyre: een ringvormige zeestroming in het zuidelijke deel van de Stille Oceaan. Plastic dat in deze zeestroming terecht komt – vaak afkomstig uit Zuid-Amerika of door vissers gedumpt – kan er eigenlijk niet meer uit en cirkelt uiteindelijk richting het ‘afvalputje’ in het hart van de gyre: Henderson. “Wat op Henderson gebeurt, laat zien dat we niet aan de plastic vervuiling kunnen ontsnappen, zelfs niet in de meest afgelegen delen van onze oceanen,” benadrukt Lavers. “Henderson lijkt in niets op het ongerepte ‘onbewoonde eiland’ dat mensen zich wellicht voorstellen. Henderson is een schokkend, maar typisch voorbeeld van hoe plastic afval het milieu op wereldwijde schaal aantast.”

Een klein stukje strand op Henderson, rijkelijk bedekt met afval. Afbeelding: Jennifer Lavers.

Op jaarbasis wordt wereldwijd zo’n 300 miljoen ton aan plastic geproduceerd dat niet gerecycled wordt. Omdat plastic blijft drijven en langzaam vergaat, heeft het een langdurige impact op de oceaan en de dieren die daarin wonen. Zij kunnen in het plastic vast komen te zitten of ziek worden doordat ze het opeten.