Wil je kilo’s kwijtraken door zoutjes, frisdrank en snoep te vervangen door light-varianten? Verwacht er niet teveel van. Uit een nieuw onderzoek blijkt dat light-producten op lange termijn niet helpen om af te vallen.

Aan het onderzoek werkten de Belgische en Nederlandse onderzoekers Kathleen Cleeren (Katholieke Universiteit Leuven), Kelly Geyskens (Universiteit Maastricht), Peter C. Verhoef (Rijksuniversiteit Groningen) en Joost Pennings (Wageningen University) mee. Zij publiceren hun onderzoek in het wetenschappelijke vakblad International Journal of Research in Marketing. Het paper verschijnt eind dit jaar.

De wetenschappers analyseerden gegevens van marktonderzoeker GfK, die steekproefsgewijs de aankoop van producten door consumenten volgt. Het is al langer bekend dat consumenten meer caloriearme producten eten als ze zijn overgestapt naar ‘light’, maar uit het onderzoek van het viertal blijkt dat dit gedrag na een jaar nog niet is veranderd. Sterker nog: na een jaar eten consumenten naast de ‘lichte’ ook weer de calorierijke variant. Zij kopen dertien procent meer calorieën dan een jaar eerder. Een zorgwekkende conclusie.

Hoewel light-producten minder calorieën per honderd gram bevatten, helpen zij niet om af te vallen. “Mensen voelen zich schuldig als ze iets eten waar ze dik van worden, maar als ze overschakelen op light blijken ze er meteen meer van te eten”, legt onderzoeker Joost Pennings uit. “Vervolgens wordt dat een gewoonte, waarbij ze na een jaar niet alleen meer eten van de lightversie, maar vaak deels ook weer van de gewone variant.”

Voor de gek gehouden
Hoe komt dit? Misschien wel door het feit dat onze hersenen echte suikers willen en geen kunstmatige zoekstoffen. Light-producten houden onze smaakpapillen voor de gek, waardoor het niet de honger stilt. De hersenen willen het dopamine-niveau hoog houden en geven daarom een seintje door dat er meer suiker gegeten of gedronken moet worden. Op een later tijdstip wil je alsnog een lekkere reep chocolade of ander lekkernij eten.

Baanbrekend onderzoek
Het is voor het eerst dat dit lange-termijn-effect is vastgesteld door wetenschappers en dat maakt dit onderzoek baanbrekend. Veel landen strijden tegen obesitas, bijvoorbeeld met de introductie van een suikertax. Toch is de vraag of zo’n suikertax op lange termijn helpt. Misschien is het beter om belasting te heffen op alle ‘hedonische’ producten, oftewel producten met een genotsfunctie, ongeacht het aantal calorieën.

Betere voorlichting
“Light is niet slecht, maar we moeten ons bewust zijn van het psychologische effect van die claim”, vervolgt Pennings. “Als we willen dat mensen met overgewicht ook daadwerkelijk minder calorieën binnenkrijgen, moeten we ze beter voorlichten.”