Een onderzoek toont aan dat alcohol ons onderbewustzijn helpt om dingen te leren. En een alcoholverslaving? Dat is eigenlijk een leerstoornis!

Over het algemeen wordt geconcludeerd dat alcohol slecht is voor het leervermogen en het geheugen. En dat is niet onjuist, zo benadrukt onderzoeker Hitoshi Morikawa. Maar het is maar één kant van het verhaal.

Onderbewust
“Wanneer we het over leren en herinneren hebben, hebben we het meestal over het bewuste geheugen. Alcohol vermindert ons vermogen om stukjes informatie zoals de naam van een collega of de definitie van een woord of de plaats waar je je auto vanmorgen hebt geparkeerd te onthouden. Maar ons onderbewustzijn is ook aan het leren en herinneren en alcohol kan onze capaciteit op dat gebied vergroten.”

Experiment
De onderzoeker baseert zich op een experiment waaruit blijkt dat blootstelling aan ethanol ervoor zorgt dat de synaptische elasticiteit in bepaalde delen van het brein toeneemt. De studie toont aan dat een verslaving aan alcohol – maar ook aan drugs – eigenlijk een leer- en geheugenstoornis is.

WIST U DAT…

Hoe werkt het?
Als we drugs of alcohol nuttigen, leren we onderbewust om meer te consumeren. Maar we worden ook ontvankelijker voor het vormen van onderbewuste herinneringen en gewoontes, bijvoorbeeld als het gaat om voedsel, muziek en sociale situaties. Eigenlijk zijn mensen die verslaafd zijn aan alcohol niet verslaafd aan het goede gevoel, maar aan de extra prikkels die ze krijgen.

Dopamine
Wanneer we drinken, komt er dopamine vrij. Een goedje waar we blij van worden. “Mensen denken vaak aan dopamine als een stofje dat plezier doorgeeft, maar het is eigenlijk een stofje dat het leren bevordert. Het versterkt de synapsen (ruimte in de verbinding tussen zenuwcellen, red.) die actief zijn als de dopamine vrijkomt.” Alcohol zorgt ervoor dat de dopamine vrijkomt en dat stofje geeft ons een goed gevoel. Het brein krijgt in de gaten dat wat we op dat moment doen, een goed gevoel geeft en dus de moeite waard is herhaald te worden. We leren dus onderbewust niet alleen dat drinken goed is, maar ook dat alles eromheen – zitten in de bar, praten met vrienden, het eten van een bitterballetje en het luisteren naar bepaalde muziek – goed is. En dat gebeurt allemaal in het onderbewuste. Als dat vaak genoeg bevestigd wordt – bijvoorbeeld door een alcoholverslaving – gaat het brein dat geloven en leidt een bezoekje aan de bar tot het hele riedeltje waar het brein zo gek op is: van het praten met vrienden tot dronken de bar weer verlaten.

WIST U DAT…

Medicijn
Het onderzoek kan wetenschappers helpen om alcoholverslavingen aan te pakken. Het moet mogelijk zijn om een medicijn te ontwikkelen dat ervoor zorgt dat de synapsen niet versterkt worden, maar juist verzwakken. Hierdoor wordt het onderbewuste geheugen van de verslaving uitgeschakeld en wordt het drinken minder aantrekkelijk. Het is eigenlijk gewoon het losmaken van wat bedrading. Dat klinkt eng, maar kan heel doeltreffend zijn.

Het volledige onderzoek is terug te vinden in het blad Journal of Neuroscience.