Mensen hebben steeds vaker allergieën. En dat wordt al jaren geweten aan het feit dat we in te schone huizen opgroeien. Nieuw onderzoek veegt dat welbekende argument nu van tafel: het is een fabeltje.

“Het onderliggende idee dat blootstelling aan microben cruciaal is voor het regelen van het immuunsysteem, klopt,” vertelt onderzoeker Sally Bloomfield. “Maar het idee dat kinderen die minder infecties hebben, omdat ze in hygiënischere huizen leven, een grotere kans hebben op astma en andere allergieën, houdt geen stand.” De onderzoekers trekken die conclusie nadat ze bewijs voor en tegen de ‘hygiëne hypothese’ zorgvuldig bestudeerden.

Oude bacteriën
Maar wat is dan de oorzaak van al die allergieën van vandaag de dag? De onderzoekers hebben daar wel ideeën over. “De toename in allergieën en ontstekingsziekten blijkt in ieder geval deels te wijten te zijn aan het geleidelijk verliezen van ons contact met de microben waarmee ons immuunsysteem zich lang geleden, in de Steentijd, evolueerde,” vertelt onderzoeker Graham Rook. In moderne huizen leven nu eenmaal niet de microben waar onze voorouders in hun grotten of hutjes op het platteland mee te maken kregen.

WIST U DAT…

…bacteriën niet zo egoïstisch zijn als we altijd dachten?

Nieuwe vijanden
De allergieën zijn dus niet het resultaat van schonere huizen, maar welbeschouwd van een nieuwe omgeving. Zelfs in de schoonste huizen komen namelijk nog allerlei bacteriën, virussen, schimmels en mijten voor. Het probleem is echter dat dit andere bacteriën, schimmels, virussen en mijten zijn dan de organismen waar onze voorouders aan bloot werden gesteld. Deze organismen komen van buiten en dringen onze huizen binnen, maar buiten ziet de wereld er heel anders uit dan in de Steentijd en microben in steden zijn nu eenmaal heel anders dan die op het platteland. “Minder hygiënisch worden brengt ons niet dichter bij onze oude vrienden (de bacteriën van vroeger, red.) maar stelt ons enkel bloot aan nieuwe vijanden, zoals E. coli O104,” stelt Rook.

Onderzoeker Rosalind Satnwell-Smith benadrukt dat het onderzoek naar de exacte oorzaken van meer allergieën en ontstekingsziekten van cruciaal belang is. “Allergieën en chronische ontstekingsziekten zijn serieuze gezondheidsproblemen en het wordt tijd dat we erkennen dat spreken over persoonlijke hygiëne en hygiëne in huis als de oorzaak van het probleem een slecht idee is, aangezien het de aandacht van een effectieve oplossing en de echte, waarschijnlijk veel complexere, oorzaken afleidt.” De ‘hygiëne hypothese’ kan namelijk wel eens tot goedbedoelde, maar verkeerd uitpakkende acties leiden. Het is bijvoorbeeld een slecht idee om kinderen aan allerlei bacteriën bloot te stellen om zo de kansen op allergieën te verminderen. “We moeten stoppen met praten over ‘te schoon zijn’ en mensen na laten denken over hoe ze veilig opnieuw in contact kunnen komen met de juiste vormen van viezigheid.”