alligator

Wie nu een versleten gebit heeft, rest niets anders dan een kunstgebit aan te schaffen. Maar in de toekomst kan dat wel eens gaan veranderen: wellicht kunnen we – met een beetje hulp van de alligator – dan gewoon een heel nieuw gebit in onze mond laten groeien.

Wij mensen vernieuwen ons gebit maar één keer in ons leven. En wel wanneer we het melkgebit inwisselen voor een ‘volwassen’ gebit. De alligator daarentegen kan zijn gebit zijn hele leven door vernieuwen. Wanneer een tand of kies kapotgaat of versleten raakt, groeit er gewoon een nieuw exemplaar in de mond van de alligator.

WIST U DAT…

…de alligator ongeveer tachtig tanden heeft? Elk van deze tanden kan zo’n vijftig keer(!) vervangen worden door een nieuw exemplaar.

Stamcellen
Wetenschappers hebben nu ontdekt welke cellulaire en moleculaire mechanismen achter die wonderlijke wisseltruc van Amerikaanse alligators schuilgaan. En dat biedt hoop. Ook voor ons mensen. “Uiteindelijk willen we stamcellen identificeren die gebruikt kunnen worden om de groei van nieuwe tanden bij volwassen die tanden verloren hebben, te stimuleren,” legt onderzoeker Cheng-Ming Chuong uit. “Maar om dat te doen, moeten we eerst begrijpen hoe tanden in andere dieren vernieuwd worden en waarom die vernieuwing bij mensen (na het wisselen van het melkgebit, red.) stopt.”

Alligator
Dat de onderzoekers zich hierbij juist op de alligator richten, is niet zo verwonderlijk als u misschien denkt. De vorm en structuur van de tanden van een alligator lijken sterk op die van zoogdieren. En dat is niet de enige overeenkomst, stelt onderzoeker Ping Wu. “Alligatortanden bevinden zich in een soort holtes in het bot, net zoals menselijke tanden.”

Afbeelding: Keck School of Medicine USC.

Afbeelding: Keck School of Medicine USC.

Drie componenten
De onderzoekers bestudeerden de tanden van de alligator en ontdekten dat deze eigenlijk uit drie componenten bestaat. Een functionele tand (f, op het plaatje hiernaast), een tand die de functionele tand kan vervangen (r op het plaatje hiernaast) en de dentale lamina (een band weefsel die van cruciaal belang is voor het ontwikkelen van een nieuwe tand) in verschillende ontwikkelingsstadia. De verschillende componenten zijn zo gestructureerd dat er een hele geleidelijke overgang plaats kan vinden tussen het afstoten van de oude tand, het laten groeien van een nieuwe tand en tenslotte het klaarzetten van een reserves-tand. Het lijkt er daarbij op dat de dentale lamina stamcellen bevat die zich ontwikkelen tot nieuwe reserve-tanden. De onderzoekers vonden in dit weefsel namelijk cellen die zich heel langzaam ontwikkelen: een eigenschap van stamcellen. “De cellen in de dentale lamina van alligators gedragen zich zoals we dat van stamcellen zouden verwachten,” vertelt onderzoeker Randall Widelitz. “In de toekomst hopen we deze cellen te kunnen isoleren en te achterhalen of we deze kunnen gebruiken om nieuwe tanden te genereren in het laboratorium.”

Hoewel wij mensen onze tanden maar één keer wisselen, beschikken ook wij over de dentale lamina. Deze blijft ook na het wisselen van het melkgebit gewoon bestaan.