alma

De radiotelescoop ALMA is vandaag officieel in gebruik genomen. Na jaren hard werken is het dan eindelijk zover: wetenschappers kunnen aan de slag met de machtige radiotelescoop: het grootste astronomische project op aarde.

ALMA staat voor Atacama Large Millimeter/submillimeter Array. Het is het grootste astronomische project op aarde. Het bestaat uit 66 antenneschotels en is ontwikkeld om het licht van de koudste objecten in het heelal te bestuderen. Dit licht heeft een golflengte van ongeveer een millimeter en bevindt zich daarmee tussen infrarood licht en radiogolven.

Verwachtingen
De verwachtingen omtrent ALMA zijn hooggespannen. De schotels gunnen ons een kijkje in delen van het heelal die in zichtbaar licht niet of moeilijk in detail te bestuderen zijn. Denk bijvoorbeeld aan gas- en stofwolken waarin nieuwe sterren worden geboren. Nu geven die wolken nog weinig geheimen prijs, maar ALMA is in staat om ze prachtig in beeld te brengen en ons zo de omstandigheden in deze wolken te laten zien. Uiteindelijk zal ALMA de bouwblokken van sterren, maar ook van planetaire systemen, sterrenstelsels en het leven zelf gaan bestuderen. En dat zeer gedetailleerd: ALMA is bijzonder gevoelig en heeft een zeer hoge resolutie. Zo levert deze ongeveer tien keer scherpere beelden dan Hubble.

Hoog en droog
ALMA bevindt zich hoog in het Chileense deel van de Andes. En dat is niet voor niets. De straling die ALMA opvangt, wordt namelijk geabsorbeerd door waterdamp in de atmosfeer van de aarde. Daarom is het belangrijk dat de schotels zich op een plek bevinden die hoog en droog is. In dit geval: een 5000 meter hoog plateau in Chili.

De afgelopen jaren hebben we al een voorproefje gekregen van waar ALMA tot in staat is. Zo leverde deze in 2011 al zijn eerste kiekje af. Maar al die beelden die tot nu toe de revue zijn gepasseerd zijn gemaakt door een ALMA in aanbouw: een radiotelescoop die nog niet op volledige kracht was. Vanaf vandaag is ALMA helemaal operationeel en mogen we dus nog veel meer en betere foto’s en de meest uiteenlopende, maar fascinerende ontdekkingen gaan verwachten.