En zo ook die buitenaardse beschavingen op het spoor komen.

Op jacht naar buitenaardse beschavingen wordt er momenteel onder meer gezocht naar eventuele radiosignalen die deze voortbrengen. Maar in een nieuw paper komt onderzoeker Hector Socas-Navarro met een andere aanpak op de proppen. Hij stelt voor in de omgeving van potentieel leefbare planeten op zoek te gaan naar satellieten en ruimtepuin. Als aliens behoorlijk wat van deze satellieten de ruimte in slingeren, vormen deze een vrij dichte ring rond hun planeet. En die ring kunnen we waarnemen als de planeet voor de moederster langs beweegt.

Radiosignalen


Op dit moment wordt er voornamelijk aan de hand van radiosignalen naar buitenaards leven gezocht. Maar die aanpak heeft zijn tekortkomingen. En als we al buitenaardse radiosignalen vinden, is de kans groot dat de aliens die deze uit hebben gezonden al lang en breed uitgestorven zijn.

Het kan al!
Het is een heel aardig idee dat relatief weinig inspanning hoeft te kosten. Momenteel wordt de transit-methode al gebruikt om (leefbare) exoplaneten op te sporen. Ruimetelescopen staren langdurig naar sterren in de hoop hun helderheid regelmatig af te zien nemen. Die dipjes in de helderheid kunnen dan wijzen op de aanwezigheid van een planeet die zo af en toe tussen de ster en de ruimtetelescoop staat en een deel van het sterlicht tegenhoudt. De benodigde waarnemingen waar Socas-Navarro over spreekt, doen we dus al. “Het vereist – in ieder geval in het begin – geen extra inspanning, behalve dan dat je alert bent op mogelijke detecties,” aldus Socas-Navarro.

Veel satellieten
Maar dat detecteren van die satellieten is echt alleen mogelijk als aliens er een hoop in de ruimte schieten. Dat blijkt uit berekeningen. Socas-Navarro gaat in die berekeningen na hoeveel satellieten er rond de aarde moeten draaien, willen deze – met de technologie waar we nu over beschikken – vanuit het dichtstbijzijnde stersysteem zichtbaar zijn. En die berekeningen wijzen uit dat er op dit moment nog veel te weinig satellieten rond de aarde draaien. Het goede nieuws voor eventuele aliens die naar ons op zoek zijn, is echter dat het aantal satellieten rap toeneemt. Als die trend doorzet, zouden ze onze ring van satellieten rond 2200 wel moeten kunnen spotten.

De aanwezigheid van satellieten wijst op wat Socas-Navarro een “actieve beschaving” noemt

Natuurlijke ring
Op vergelijkbare manier zouden wij dus ook de satellieten van andere beschavingen moeten kunnen zien. Maar wanneer we zo’n ring spotten, moeten we natuurlijk niet direct helemaal opgewonden raken. Het is namelijk wel zaak dat we eerst vaststellen dat het om een ring van satellieten en ruimtepuin gaat en niet om een natuurlijk ringenstelsel waar sommige planeten over beschikken. Volgens Socas-Navarro is dat alles geen probleem. Zijn berekeningen suggereren namelijk dat een uit satellieten opgebouwde ring wel te onderscheiden is van een natuurlijke ring. Het heeft alles te maken met hoogte: satellieten wil je in een geostationaire baan hebben. “Geostationaire banen zijn heel interessant voor een samenleving, maar natuurlijke processen hebben daar geen voorkeur voor.”

Actieve beschaving
Het waarnemen van satellieten is een interessante benadering. Temeer omdat de aanwezigheid van satellieten wijst op wat Socas-Navarro een “actieve beschaving” noemt. “Andere techno-markers – zoals Dysonbollen (zie kader hieronder, red.) – kunnen gebouwd zijn door soorten die lang geleden verdwenen, verhuisd of uitgestorven zijn.” Maar een volgeladen geostationaire baan niet. “Die vereist actief onderhoud om de objecten in hun baan te houden en te voorkomen dat ze botsen met nabije objecten.”

Wat is een Dysonbol?
Het is eigenlijk een systeem van satellieten dat rond een ster draait en de energie van die ster opvangt. Geavanceerde beschavingen zouden in staat moeten zijn om zoiets te bouwen. En nog niet zo heel lang geleden dachten we nog even dat we zo’n buitenaardse Dysonbol hadden ontdekt!

Socas-Navarro is de eerste om toe te geven dat ook deze aanpak een gokje is. Want wie zegt dat aliens ook satellieten bouwen? En toch is zijn aanpak het overwegen waard, zo vindt hij zelf. Al is het alleen al omdat deze binnen ons bereik ligt.