antarctica

Een temperatuurstijging van 1,5 tot 2 graden leidt ertoe dat de zeespiegel honderden tot duizenden jaren op rij stijgt.

Dat stellen onderzoekers. Wanneer de oppervlaktetemperatuur wereldwijd 1,5 tot 2 graden Celsius stijgt, dan zullen de ijsschotsen op Antarctica verdwijnen. Het leidt tot een zeespiegelstijging die honderden tot wel duizenden jaren op rij doorgang kan vinden.

Modellen
De onderzoekers baseren zich op modellen. Met behulp van die modellen liepen ze verschillende klimaatscenario’s langs. Ze ontdekten dat in alle scenario’s (met uitzondering van het scenario waarin we de uitstoot van broeikasgassen na 2020 aanzienlijk terugdringen) grote delen van het Antarctische ijs verloren gingen en de zeespiegel flink steeg. “De lange reactietijd van de Antarctische ijskap – het kan duizenden jaren duren voor deze volledig reageert op de veranderingen – gecombineerd met het feit dat CO2 heel lang in de atmosfeer kan blijven hangen, betekent dat de opwarming die we nu genereren de ijskap aantast op manieren die heel lastig ongedaan te maken zijn,” stelt onderzoeker Nicholas Golledge.

Vroeger
De hoeveelheid CO2 in de atmosfeer is vergelijkbaar met de hoeveelheid die drie miljoen jaar geleden in de atmosfeer te vinden was. Drie miljoen jaar geleden was het ook twee tot drie graden warmer op aarde, waren grote delen van de Antarctische ijskap gesmolten en lag de zeespiegel ongeveer twintig meter hoger dan nu het geval is.

IPCC
Dit nieuwe onderzoek is een stuk pessimistischer dan een vergelijkbaar onderzoek dat in 2013 van de hand van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) verscheen. Dit onderzoek stelde dat zelfs wanneer de aarde zo sterk opwarmde als het heftigste klimaatscenario suggereerde, de zeespiegel door toedoen van de smeltende Antarctische ijskap tegen het jaar 2100 slechts vijf centimeter zou zijn gestegen. Volgens de onderzoekers zijn de verschillen tussen het IPCC-onderzoek en deze nieuwe studie te verklaren doordat we nu veel meer weten over hoe de Antarctische ijskap reageert op de opwarming. “Onze nieuwe modellen bevatten processen die plaatsvinden wanneer de ijskap in contact komt met de oceaan,” legt onderzoeker Tim Naish uit. “Ongeveer 93 procent van de warmte die door mensen veroorzaakt wordt, verdwijnt in de oceaan en de opwarmende oceaanwateren komen nu in aanraking met drijvende randen van de Antarctische ijskap, oftewel ijsplaten. Als we deze ijsplaten verliezen, kan Antarctica alleen er wel eens voor zorgen dat de zeespiegel tegen 2100 40 centimeter is gestegen.”

Twee graden Celsius
Om te voorkomen dat de Antarctische ijsplaten smelten, moeten we ervoor zorgen dat de aarde minder dan twee graden warmer wordt dan vandaag de dag. “Als we die doelstelling van 2 graden Celsius niet halen, resulteert dat in een Antarctische bijdrage aan een zeespiegel die tot wel 10 meter hoger kan komen te liggen dan vandaag de dag het geval is,” waarschuwt Golledge. “De inzet is duidelijk heel hoog: tien procent van de wereldbevolking leeft in een gebied dat minder dan tien meter boven de huidige zeespiegel ligt.”

“De inzet is duidelijk heel hoog: tien procent van de wereldbevolking leeft in een gebied dat minder dan tien meter boven de huidige zeespiegel ligt”

Het onderzoek dwingt ons volgens de onderzoekers om snel in actie te komen. “Als we de uitstoot van broeikasgassen de komende decennia niet snel terugdringen, zullen we ervoor zorgen dat de Antarctische ijskap gedurende duizenden jaren smelt. Is dat iets waar we verantwoordelijk voor willen zijn? Kiezen we ervoor om een stapje terug te doen omwille van toekomstige generaties of passen we ons aan aan een wereld waarin de kustlijnen verder landinwaarts liggen? Waarschijnlijk moeten we beide dingen doen, omdat we ons reeds neer moeten leggen bij een zeespiegelstijging van 25 centimeter in 2050 en bij een zeespiegelstijging van zeker 50 centimeter tegen 2100.”