Australische wetenschappers hebben een nieuwe optische illusie gemaakt die onthult hoe ons brein de materiaaleigenschappen van een object beoordeelt.

Onderzoekers van de University of New South Wales maakten met behulp van de computer een afbeelding van een object met een brekingsindex van glas. Vervolgens plaatsten ze de afbeelding op een foto met een duidelijke horizon.

De afbeelding die de onderzoekers maakten. Afbeelding: Juno Kim.

De afbeelding die de onderzoekers maakten. Afbeelding: Juno Kim.

Transparant of niet?
Wanneer mensen de foto bekijken, denken ze dat het object gemaakt is van transparant materiaal. Maar draai je de foto om dan lijkt hetzelfde object opeens gemaakt te zijn van glimmend, ondoorzichtig materiaal.

Draai de afbeelding om en het object lijkt gemaakt te zijn van een heel ander materiaal. Afbeelding: Juno Kim.

Draai de afbeelding om en het object lijkt gemaakt te zijn van een heel ander materiaal. Afbeelding: Juno Kim.

Boven of onder
“Het is een gloednieuwe optische illusie,” stelt onderzoeker Juno Kim. “En laat zien dat het visuele systeem geleerd heeft om te vertrouwen op de oriëntatie van de horizon en of heldere vlekken zich aan de bovenkant of onderzijde van een object bevinden en op basis daarvan bepaalt het brein of objecten transparant zijn of niet. Het laat zien dat ons brein zich afvraagt: welke kant is de bovenzijde?”

“Ons brein is heel geavanceerd, maar wanneer het de materiaaleigenschappen van een object af probeert te leiden van verstoorde lichtpatronen die door reflectie van licht op het oppervlak van het object ontstaan, gist het op basis van eerdere ervaringen. Deze optische illusie lijkt aangedreven te worden door twee belangrijke vooroordelen in het brein. De eerste is de aanname dat een lichtbron doorgaans van bovenaf schijnt. Dit vooroordeel is de reden dat mensen er eng en heel anders uitzien als ze een zaklicht onder hun kin houden. Het brein is gewend om gezichten te verwerken terwijl licht van bovenaf komt. En het tweede vooroordeel is dat de meeste objecten doorgaans bolvormig zijn.”