Jarenlang lagen ze stof te vergaren in kluizen, maar nu zijn ze voor iedereen te bewonderen: beelden van atoomtesten die de VS tussen 1945 en 1962 uitvoerde.

Meer dan 200 atoomtesten voerde de VS tussen 1945 en 1962 uit. En al die testen zijn met behulp van meerdere camera’s vastgelegd. Het resulteert in ongeveer 10.000 filmpjes. Jarenlang waren ze topgeheim en lagen ze – letterlijk – stof te vergaren in diverse kluizen in de VS. Maar daar is nu verandering in gekomen. Onderzoekers van het Lawrence Livermore National Laboratory hebben de beelden opgespoord, deels geanalyseerd en een aantal van de filmpjes op YouTube gezet.

Bijna vergaan
Het is een enorm project dat al zo’n vijf jaar loopt. In die periode hebben de onderzoekers zo’n 6500 van de 10.000 filmpjes teruggevonden. Ongeveer 4200 van deze filmpjes zijn gekopieerd en daarmee gered van de tand des tijds. “Je kunt azijn ruiken wanneer je de blikken (waar de filmpjes in bewaard worden, red.) opent en dat is één van de nevenproducten van het ontbindingsproces dat deze films ondergaan,” legt onderzoeker Greg Spriggs uit. “Wij weten dat deze films op het punt staan om zo ver te vergaan dat ze niet meer te gebruiken zijn. De gegevens die we nu verzamelen moet in digitale vorm bewaard worden, want hoe goed je deze films ook behandelt en hoe goed je ze ook opslaat, ze zullen vergaan. Ze zijn gemaakt van organisch materiaal en organisch materiaal vergaat.”

Analyse
De teruggevonden beelden zijn niet alleen van de ondergang gered, maar worden ook opnieuw geanalyseerd. Inmiddels hebben deskundigen zo’n 400 tot 500 van de filmpjes opnieuw bestudeerd.

Afschrikken
En een deel ervan is nu dus op YouTube beland. Waarom? Spriggs hoopt dat de beelden een afschrikwekkende werking hebben en eraan bijdragen dat de kernwapens nooit gebruikt gaan worden. “Het is echt ongelofelijk hoeveel energie er vrijkomt,” vertelt hij. “Wij hopen dat we nooit meer een atoomwapen hoeven te gebruiken. Ik denk dat wanneer we de geschiedenis ervan kennen en weten hoe krachtig deze wapens zijn en hoe groot hun vernietigende kracht is, mensen misschien niet bereid zijn om ze te gebruiken.”

Spriggs en collega’s zullen nog wel even zoet zijn met dit onderzoeksproject. Naar schatting duurt het nog zeker twee jaar voor de resterende beelden in digitale vorm zijn opgeslagen. En waarschijnlijk hebben de onderzoekers nog wel iets meer tijd nodig om de beelden te analyseren. Terwijl het onderzoeksproject vordert, zullen nog meer beelden worden vrijgegeven.