Vele psychologen zijn de afgelopen jaren tot de conclusie gekomen dat wij onszelf het beste kennen. Psycholoog Simine Vazire gooit dat beeld overhoop. Wij kennen onze interne ik met angsten en neurotische kenmerken beter, maar het zijn toch echt anderen die ons intellect beter kennen.

“Persoonlijkheid is niet wie je denkt dat je bent, maar het is wie je bent,” legt Vazire uit. “Sommige mensen denken dat we per definitie experts zijn als het gaat om onze eigen persoonlijkheid, omdat we die zelf bepalen. Maar we bepalen het niet zelf. Het is de werkelijkheid. Dus je kunt je eigen levensverhaal schrijven over wie je denkt dat je bent en wat anderen je over je vertellen, maar dan is er nog steeds de werkelijkheid. En andere mensen zien die werkelijkheid, ongeacht welk verhaal jij gelooft.”

Interne ik
Terwijl wij mensen wel in staat zijn om onze interne ik te kennen, lijkt het erop dat anderen ons intellect beter doorhebben. Zij kunnen onze intelligentie en creativiteit bijvoorbeeld beter inschatten dan wijzelf. Zelfs vreemden zijn beter in staat om ons op bepaalde punten te beoordelen.

Overal
Volgens Vazire is persoonlijkheid overal. In de keuze van kleding, de inrichting van de kamer, de eigen website en het Facebook-profiel bijvoorbeeld. “Bij alles wat je aanraakt, laat je een kenmerk van je persoonlijkheid achter. Je doet dat onbedoeld. Je geeft hints over je persoonlijkheid die je zelf niet eens ziet.”

Experiment
Vazire liet 165 mensen verschillende tests doen. Eerst een IQ-test. Vervolgens namen de proefpersonen deel aan een discussie om te zien wie er de leiding zou nemen. Daarna was het tijd voor de Trier social test hierbij vertelden de proefpersonen in een kleine kamer, terwijl ze gefilmd werden in twee minuten tijd wat ze niet en wel mooi vonden aan hun lichaam. Vervolgens vulde elke deelnemer een formulier in waarin hij of zij de andere proefpersonen op veertig persoonlijkheidskenmerken moest beoordelen.

Intern vs. extern
Uit dit onderzoek bleek dat mensen beter in staat zijn om de interne zaken zoals gevoelens, verdriet en angst zelf te beoordelen. Gedrag dat zich echter buiten de mens afspeelt – bijvoorbeeld aantrekkelijkheid, intelligentie en creativiteit – wordt veel beter door de ander beoordeeld.

Gedrag
Vazire benadrukt dat interne en externe zaken soms nauw samenhangen. In het geval van de pestkop bijvoorbeeld. Hij wil bewonderd worden, maar is onzeker. Daar gaat hij zich vervolgens naar gedragen, maar hij ziet zijn eigen gedrag niet als vervelend, omdat zijn gevoelens het gedrag goedpraten. En het kan ook zijn dat mensen zichzelf als warm en vriendelijk zien, terwijl ze dat niet helemaal zijn. Als vrienden hen daarop wijzen, kan het gedrag veranderen.

“Ik denk dat ik bewijs heb geleverd waardoor mensen twee keer na moeten gaan denken. Gemiddeld kennen de mensen die jou het beste kennen jou net zo goed als je jezelf kent. Niet beter. Niet slechter. Maar belangrijker dan dat: er zijn dingen die jij weet en die zij niet weten en dingen die zij weten en die jij niet weet en dat kan tot hele interessante experimenten en conflicten leiden.”