Een kilometerslange scheur wijst erop dat Antarctica binnenkort een enorme ijsberg kwijtraakt aan de Zuidelijke Oceaan.

Op Antarctica bevindt zich de Nansen-ijsplaat. Het is één van de vele drijvende stukken ijs aan de rand van het continent. De Nansen-ijsplaat is ongeveer 20 kilometer breed en 50 kilometer lang.

De scheur in december 2013. Afbeelding: NASA.

De scheur in december 2013. Afbeelding: NASA.

Gegroeid
Al in december 2013 was op satellietbeelden te zien dat er een scheur in de ijsplaat zat. Satellietbeelden gemaakt in december 2015 laten zien dat de scheur flink is gegroeid. “Er is een enorme scheur, kilometers lang en soms wel meer dan 90 meter breed,” schrijft onderzoeker Ryan Walker die de ijsplaat eind vorig jaar bezocht.

De scheur in december 2015. Afbeelding: NASA.

De scheur in december 2015. Afbeelding: NASA.

Kwestie van tijd?
Recentere satellietbeelden – van begin deze maand – laten zien dat het enorme stuk ijs op dit moment nog aan de Nansen-ijsplaat vast zit. Maar het lijkt een kwestie van tijd voordat de scheur nog groter wordt en een enorme brok ijs loskomt van de ijsplaat en het ruime sop kiest.

Winter
Binnenkort valt de winter in op Antarctica. Je zou denken dat dat goed nieuws is voor de Nansen-ijsplaat. Alles bevriest en het stuk ijs dat nu nog nauwelijks aan de Nansen-ijsplaat vastzit, kan geen kant op. Maar dat hoeft niet zo te zijn. Zelfs in de winter kunnen krachtige winden voorkomen dat het water voorbij de ijsplaat bevriest. “Dus het is onduidelijk of het voorste deel (van de ijsplaat, red.) zich snel los zal maken of zal blijven hangen,” zo schrijft NASA.

Als het enorme stuk ijs loskomt, is dat slecht nieuws. Het stuk ijs kan namelijk leiden tot een stijging van de zeespiegel. Niet doordat het ijs ronddobbert en geleidelijk aan smelt. Maar doordat het ijs – wanneer het eenmaal loskomt van de ijsplaat – geen dienst meer kan doen als ‘stop’. IJsplaten die op het water drijven houden ijs dat vanuit het binnenland naar zee wil stromen, tegen. Wanneer de ijsplaten afbrokkelen, kan binnenlands ijs sneller naar zee stromen en een bijdrage leveren aan de stijging van de zeespiegel.