Toeristen en wetenschappers brengen onbewust heel wat nieuwe soorten naar Antarctica. En die soorten wacht een zonnige toekomst.

Dat schrijven onderzoekers in het blad Proceedings of the National Academy of Sciences. Ze baseren hun conclusie op een onderzoek onder twee procent van de 33.000 toeristen en 7000 wetenschappers die jaarlijks Antarctica bezoeken. De bezoekers kregen vragen over hun voorgaande reizen en ook werden hun kleding en bagage bestudeerd.

Minder dan tien
Bij de gemiddelde bezoeker vonden de wetenschappers minder dan tien zaden terug. Maar er waren ook mensen die onbewust in hun bagage of aan hun kleding veel meer zaden mee naar Antarctica brachten. Ongeveer de helft van alle zaden die werden aangetroffen was afkomstig uit koude gebieden die de toeristen of wetenschappers daarvoor hadden bezocht. “Dat betekent dat veel van deze planten in staat zijn om in de lage temperaturen op Antarctica te overleven en te floreren,” vertelt onderzoeker Steven Chown. “Dat is verontrustend.” Veel van de zaden in kwestie behoren toe aan plantensoorten die reeds andere koude gebieden waar ze van oorsprong niet thuishoren – bijvoorbeeld de noordpool – zijn binnengevallen.

WIST U DAT…

Probleem
Antarctica is tamelijk ongerept. Lang konden alleen specialisten hier overleven. Maar toeristen en wetenschappers brengen onbewust steeds meer vreemde soorten naar het gebied. En deze verstoren de ecosystemen die hier al zoveel jaren de dienst uitmaken. En het probleem wordt alleen maar groter, voorspelt Chown.

Klimaatverandering
Naar verwachting gaat klimaatverandering de komende honderd jaar een belangrijke rol spelen op Antarctica. Sommige gebieden koelen eerst af, maar warmen weer op wanneer het gat in de ozonlaag zich herstelt. Sommige gebieden krijgen naar verwachting te maken met een voortdurende opwarming. Het Antarctisch Schiereiland bijvoorbeeld. En in zulke gebieden kunnen planten die van oorsprong niet op Antarctica voorkomen zich nog gemakkelijker vestigen. Het is er namelijk relatief warm en de grond is ijsvrij.

Nu al
En dat is heus niet enkel toekomstmuziek. Op het Antarctisch Schiereiland zij al diverse vreemde soorten aangetroffen. Het gras Poa annua bijvoorbeeld. De soorten die van oorsprong op Antarctica voorkomen, zijn concurrentie van zulke invasieve soorten niet gewend. Ecosystemen worden dan ook gemakkelijk overhoop gehaald en een voorheen ongerepte wereld waar we nog lang niet het fijne van weten dreigt voor altijd te veranderen.

Antarctica wordt ondertussen steeds vaker door wetenschappers en ook toeristen bezocht. En dus is het tijd voor actie, zo schrijven de onderzoekers. Er moeten maatregelen worden getroffen om de kans dat zaden die niet op Antarctica thuishoren er toch belanden, zo klein mogelijk te maken.