vliegje

Wetenschappers hebben het genoom van een Antarctisch insect in kaart gebracht. En het blijkt met slechts 99 miljoen basenparen – voor zover we nu weten – het kleinste genoom van alle insecten te hebben.

Onderzoekers bestudeerden het insect Belgica antarctica. Het is een klein vliegje zonder vleugels dat op Antarctica leeft. Het vliegje mag dan klein zijn: het is ijzersterk. Zo brengt het als larf maar liefst twee jaar bevroren in het Antarctisch ijs door. Het eerste jaar verliezen de vliegjes de helft van hun lichaamsgewicht. De tweede winter overkomt hen dat nog eens. Bovendien verliezen ze zo’n 70 procent van hun water. Zodra ze uit de tweede winter komen zetten, zien ze er opmerkelijk uit. “Het lijken wel gedroogde, heel kleine rozijnen,” vertelt onderzoeker David Denlinger. “En wanneer we water over ze heen gieten, staan ze op en gaan vrolijk verder.” De insecten zijn zo’n zeven tot tien dagen druk met paren en eitjes leggen en daarna sterven ze.

Piepklein
Wetenschappers brachten het DNA van het kleine vliegje in kaart en deden een opmerkelijke ontdekking. Het genoom van de vlieg blijkt piepklein te zijn. Het bestaat uit slechts 99 miljoen basenparen. Het vliegje blijkt veel DNA-segmenten die geen eiwitten maken – ook wel junk-DNA genoemd – te missen. “Het heeft het genoom echt verder gestript dan dat we dachten dat mogelijk was,” vertelt onderzoeker David Denlinger. “We weten niet wat de implicaties zijn van het niet hebben van die extra bagage.”

Genen
Als het om architectuur gaat, is het genoom van de vlieg klein. Maar anders wordt het als we naar het aantal genen gaan kijken. Het vliegje heeft zo’n 13.500 functionele genen. In dat opzicht is het genoom vergelijkbaar met dat van andere vliegen.

De onderzoekers vermoeden dat het gestripte genoom verklaard moet worden door het extreme leven dat het kleine vliegje in een heel extreme omgeving leidt. “Het is interessant om nu te achterhalen of andere extremofielen – teken, mijten en andere organismen die op Antarctica leven – ook heel kleine genomen hebben of dat dat alleen voor dit vliegje geldt. We weten dat nog niet.”