De maximale omvang lijkt dit jaar rond de 18 miljoen vierkante kilometer te liggen.

En daarmee lijkt Antarctica voor de tweede keer op rij alle records te breken. Eerder dit jaar werd aan het eind van de Antarctische zomer – op 1 maart – nog een recordbrekend zee-ijsminimum genoteerd: 2,075 miljoen vierkante kilometer. En ook aan het eind van de winter ligt er naar alle waarschijnlijkheid dus recordbrekend weinig zee-ijs. “Het lijkt erop dat zowel de minimale hoeveelheid zee-ijs aan het eind van de zomer als de maximale hoeveelheid aan het eind van de winter recordbrekend laag uitvallen,” concludeert onderzoeker Jan Lieser.

Hoewel Lieser stelt dat het zee-ijs op Antarctica de maximale omvang al bereikt heeft, blijft een persbericht van het National Snow & Ice Data Center (NSIDC) uit. Waarschijnlijk wacht het NSIDC nog even af of de omvang van het zee-ijs op Antarctica echt niet meer toeneemt. Als men zeker weet dat de winter ten einde is (en het zee-ijs dus weer begint af te nemen), zal het NSIDC naar verwachting de omvang van het zee-ijsmaximum bekend maken. En dan zal ook blijken of er echt sprake is van een record. Afgaand op de omvang die Lieser noemt, lijken we daar echter wel op af te stevenen.

Veranderlijkheid
Het is opvallend. “Slechts drie jaar geleden zagen we recordbrekend grote hoeveelheden zee-ijs rond Antarctica. Het illustreert de enorme veranderlijkheid waarmee we bij dit systeem te maken hebben.” En die veranderlijkheid maakt het ook zo lastig om de geringe maximale omvang van het zee-ijs te kunnen verklaren. “Het is nog te vroeg om een duidelijke link te leggen tussen de laatste observaties en klimaatverandering, simpelweg omdat de veranderlijkheid in het Antarctische zee-ijs-systeem zo groot is. We moeten nog veel werk verzetten om de fundamentele oceanische en atmosferische processen die de drijvende kracht zijn achter de veranderlijkheid van het zee-ijs te begrijpen.”

Bijeenkomst
Lieser doet zijn uitspraken tijdens een bijeenkomst van de International Ice Charting Working Group. Tijdens de bijeenkomst – die deze week plaatsvindt – komen meer dan 60 vertegenwoordigers van zestig landen bijeen om onder meer te spreken over het zee-ijs rond Antarctica.

Scheepvaart
Eén van de gesprekspunten is de scheepvaart in het Antarctische en Arctische gebied. Want doordat de omvang van het Antarctische zee-ijs zo veranderlijk en onvoorspelbaar is, komen schepen die zich in dit gebied begeven steeds vaker in de problemen. “We hebben gezien dat een aantal private en commerciële schepen in de recente jaren vast zijn komen te zitten in het Antarctische zee-ijs, wat heeft geleid tot kostbare reddingsoperaties (…) Patronen van zee-ijsdistributie in het Arctische en Antarctische gebied zijn in recente jaren snel veranderd , terwijl tegelijkertijd de druk van de commerciële scheepvaart is toegenomen. Eerder dit jaar voer het eerste commerciële schip voor het eerst op de Noordelijke Zeeroute, zonder assistentie van een ijsbreker en zo’n vijftig cruiseschepen brachten vorig jaar bijna 35.000 toeristen naar het Antarctisch gebied.” Die toenemende drukte vereist dat we snel beter in staat moeten zijn om veranderingen in de omvang van het zee-ijs te voorspellen. En dat kan alleen als we de veranderingen begrijpen. En zover zijn we nu dus nog niet.

Overigens hebben onderzoekers wel hun vermoedens over het gedrag van het Antarctische zee-ijs. Sommigen vrezen dat de opwarming van de aarde – die al enige tijd grip heeft op het Arctische zee-ijs – nu ook invloed begint te krijgen op het zee-ijs op de Zuidpool.