Wetenschappers hebben de schimmels – die normaal in Antarctische gesteenten huizen – achttien maanden lang de ruimte ingestuurd. En de schimmels lijken daar niet van onder de indruk.

Enkele jaren geleden reisden onderzoekers af naar McMurdo Dry Valleys, te vinden op Antarctica. Dit deel van de aarde wordt doorgaans gezien als een plek die in veel opzichten sterk lijkt op Mars. Het is één van de droogste en koudste plekken ter wereld. Toch is er wel leven. Sommige schimmels weten zich – door in scheuren in gesteenten te huizen – staande te houden en ook enkele korstmossen laten zich niet klein krijgen.

Schimmels
De onderzoekers die enkele jaren geleden naar dit deel van de aarde afreisden, verzamelden er twee soorten schimmels: Cryomyces antarcticus en Cryomyces minteri. De schimmels werden vervolgens naar het internationale ruimtestation gestuurd en aan de buitenkant van het ruimtestation geplaatst. Daar werden ze blootgesteld aan omstandigheden die vergelijkbaar zijn met de omstandigheden op Mars. Heel concreet bestond de atmosfeer waar de schimmels aan werden blootgesteld voor 95 procent uit CO2, voor 1,6 procent uit argon, voor 0,15 procent uit zuurstof en voor 2,7 procent uit stikstof. En was in de atmosfeer 370 ppm (parts per million) H2O te vinden. Ook de druk was vergelijkbaar met de situatie op Mars. Tevens werden de schimmels blootgesteld aan dezelfde ultraviolette straling als op Mars.

“Het belangrijkste resultaat was dat meer dan zestig procent van de cellen na blootstelling aan ‘Mars’ intact bleef”

DNA
De schimmels leefden achttien maanden in die omstandigheden en nu hebben onderzoekers de balans opgemaakt. En wat blijkt? De schimmels kunnen zich aardig redden. “Het belangrijkste resultaat was dat meer dan zestig procent van de cellen na blootstelling aan ‘Mars’ intact bleef. Hun cellulaire DNA was dus heel stabiel,” vertelt onderzoeker Rosa de la Torre Noetzel. Wel was minder dan tien procent van de schimmels die aan Martiaanse omstandigheden waren blootgesteld in staat om zich te vermeerderen.

Membraan
Een tweede lichting Antarctische schimmels werd – samen met korstmossen uit Oostenrijk en Spanje – recent in het ISS aan nog heftigere omstandigheden blootgesteld. Denk onder meer aan temperatuurschommelingen tussen -21,5 en +59,6 graden en flinke kosmische straling. In die omstandigheden wisten zo’n 35 procent van de cellen van schimmels hun membranen intact te houden. Eveneens bewijs dat de schimmels vrij veel kunnen hebben.

Het onderzoek is belangrijk. “De resultaten helpen ons om de overlevingskansen en stabiliteit van micro-organismen en bio-indicatoren op het oppervlak van Mars te beoordelen. En die informatie is heel belangrijk voor toekomstige experimenten die zich richten op de zoektocht naar leven op de rode planeet.”