800px-CocaineHydrochloridePowder
Een nieuw anti-cocaïne vaccin is succesvol getest op primaten. Dit brengt het testen op mensen een stuk dichterbij.

Het vaccin eet als het ware de cocaïne in het bloed op. Dit doet het zo snel, dat cocaïne niet de kans krijgt om het brein te bereiken. De uitslag van het onderzoek is erg hoopvol voor de miljoenen cocaïneverslaafden in de wereld. Want het vaccin is nu succesvol getest op primaten en is dus mogelijk ook geschikt voor mensen. Volgens de onderzoekers zullen de eerste testen met mensen nog binnen dit jaar plaatsvinden.

Vaccin
Het vaccin is een combinatie van het reguliere verkoudheidsvirus en een deeltje dat de structuur van cocaïne nabootst. Wanneer het wordt ingespoten, ziet het lichaam het virus en begint er vervolgens tegen te vechten. Niet alleen het virus wordt dan bestreden, maar ook de nagebootste cocaïne. Op deze manier leert het immuunsysteem cocaïne te zien als een indringer. “Zodra immuuncellen dit weten, beschouwen zij cocaïne als de vijand en maken antistoffen aan wanneer cocaïne het lichaam binnenkomt,” zegt Dr. Ronald G. Crystal.

Muizen
Voordat het vaccin werd getest op primaten werd het in muizen gespoten. Bij alle muizen ontwikkelde het immuunsysteem een reactie tegen cocaïne. Ook kwam het team erachter dat muizen die zowel het vaccin als cocaïne binnenkregen, een stuk minder hyperactief waren dan muizen die het vaccin niet ontvingen, maar wel cocaïne gebruikten.

WIST U DAT…

… er ook een vaccin tegen heroïne is gemaakt?

Primaten
Om te testen of het vaccin ook in primaten werkt, maakten de wetenschappers gebruik van een dopamine ‘transporter’. Hiermee kon gemeten worden hoeveel cocaïne zich in het brein bevond. Want wanneer dit zo was, maakte het zich vast aan de transporter. Daarnaast werd gebruik gemaakt van een isotopen ‘tracer’, bevestigd aan de transporter. De activiteit van de tracer werd in de gaten gehouden met behulp van PET (Positronemissietomografie). Zo kon gekeken worden hoeveel van de tracer zich vastmaakte aan de dopamine transporter, zowel in aanwezigheid als afwezigheid van cocaïne.

Resultaat
Het PET-onderzoek liet geen verschil zien tussen de binding van de tracer in gevaccineerde en niet gevaccineerde dieren wanneer zij geen cocaïne toegediend kregen. Maar wanneer cocaïne wel werd toegediend, was er een opmerkelijke mindering van de activiteit van de tracer in dieren die niet waren gevaccineerd. Wanneer primaten wel werden gevaccineerd werd gezien dat de tracer voor minder dan 20 procent was bezet met cocaïne.

Wanneer het vaccin in mensen wordt getest, kan volgens het team ook gebruikt worden gemaakt van de transporter. Zij weten nog niet hoe vaak het moet worden toegediend om het effect te behouden. “In muizen hield het vaccin het dertien weken vol en bij primaten zeven weken.” Volgens Crystal zal er bij mensen gebruik gemaakt moeten worden van ‘boosters’ om de werking van het vaccin in stand te houden. “We weten alleen nog niet hoeveel.”