Een tot voor kort onbekende variant van de Antrax-bacterie baart onderzoekers zorgen.

Antrax is een infectieziekte die veroorzaakt wordt door een bacterie. In de meeste gevallen gaat het om de bacterie Bacillus anthracis. Met name in de droge delen van Afrika zorgt deze bacterie regelmatig voor problemen onder vee en mensen. Een aantal jaren geleden ontdekten onderzoekers in een nationaal park in Ivoorkust een nieuwe variant van de Antrax-bacterie: Bacillus cereus biovar anthracis. En nieuw onderzoek toont nu aan dat deze bacterie voor serieuze problemen zorgt in het nationaal park.

Botten en vliegen
Onderzoekers bestudeerden botten en weefsel van dode dieren die in de afgelopen 28 jaar in het Taï Nationaal Park waren verzameld. Ook bestudeerden ze de maaginhoud van bromvliegen. Deze vliegen komen continu in aanraking met karkassen en kunnen de ziekteverwekkende bacterie daaruit meenemen en verder verspreiden. Daarnaast testten de onderzoekers ook nog eens botten en vliegen uit zestien andere regio’s van Sub-Sahara-Afrika.

“Afgaand op onze projecties kan antrax er door de tijd heen voor zorgen dat chimpansees in het Taï Nationaal Park uitsterven”

Veel sterfte
Uit het onderzoek blijkt dat bijna 40 procent van de onderzochte sterftegevallen in het nationaal park toe te schrijven waren aan antrax. De recent ontdekte ziekteverwekkende bacterie dook op in de karkassen van verschillende soorten apen, mangoesten, duikers (antilopen) en een stekelvarken. Grootste slachtoffers waren de chimpansees: 31 van de 55 bestudeerde dode chimpansees bleken door toedoen van antrax te zijn gestorven. “Afgaand op onze projecties kan antrax er door de tijd heen voor zorgen dat chimpansees in het Taï Nationaal Park uitsterven,” stelt onderzoeker Roman Wittig.

Tropisch regenwoud
Het zijn opmerkelijke bevindingen. Want antrax is een ziekte die tot voor kort eigenlijk niet met tropische regenwouden geassocieerd werd. Maar de recent ontdekte variant blijkt juist daar uitstekend te gedijen. Onduidelijk is nog waarom B. cereus biovar anthracis met name in Taï Nationaal Park zo actief is. Eveneens is onbekend waar en hoe de dieren in het nationaal park geïnfecteerd raken.

Mensen
Tot op heden zijn – voor zover bekend – geen mensen met de variant van de Antrax-bacterie geïnfecteerd. Maar het lijkt aannemelijk dat de bacterie ook een bedreiging kan vormen voor mensen. Want deze lijkt sterk op de Antrax-bacterie die mensen ziek kan maken en is bovendien zeer gevaarlijk gebleken voor de nauw aan ons verwante chimpansee.

Onderzoekers proberen op dit moment een manier te vinden om de chimpansees tegen de variant van de bekende antrax-bacterie te beschermen. Zo wordt onder meer onderzocht of een vaccin uitkomst kan bieden. Ook wordt momenteel uitgezocht of de bacterie een gevaar vormt voor mensen.